başıbozuklar destekçileriyle online olarak bir araya geldiğimiz oturma odası buluşmalarımızın üçüncüsü bu akşam (16 mart pazartesi) saat 21:30’da gerçekleşecek. “adımlarımızı değiştirdiğimizde olanlar (ve olmayanlar)” temasıyla açacağımız sohbetimiz bakalım bizi nerelere götürecek? aramıza katılmak için:

başıbozuklar destekçisi ol

size bir soru sormam lazım başıbozuklar.

bu bülteni nasıl okuyorsunuz? aşağıda listelediklerimi inceliyor musunuz? yoksa hızlıca göz mü gezdiriyorsunuz? bahsettiklerimden okuduklarınız/izledikleriniz oluyor mu? lütfen doğruyu söyleyin, vallahi darılmaca yok.

bunu sormamın sebebi, her yazıma ciddi vakit ayırıyorum ama bu biriktirdiklerim bülteni ayrıca uğraştırıyor beni.

hazırlarken, bir önceki biriktirdiklerim’den bu yana okuduğum, izlediğim, dinlediğim, gördüğüm, gittiğim şeyleri gözden geçiriyorum. telefonumdaki fotoğraflara bakıyorum, youtube geçmişimi, whatsapp’ta kendime ilettiklerimi, okuyup da telefonuma not ettiklerimi bir araya getiriyorum. bunu çok severek yapıyorum ve biliyorum ki arada bir şeyler yakalayanlar var ama her şey o kadar hızlı tüketiliyor ki, o hızın arasında ne kadar sıyrılıyor, ne kadar kayıp gidiyor bu bülten, merak ediyorum.

yanıtlarınızı yorumlara yazabilirseniz çok sevinirim. şimdi gelin bakalım, bir önceki bültenden bu yana ne biriktirmişim…

öğrendim:

» amerikano

halamın can dostu nilgün abla’nın vefatından sonra gelişen ani istanbul seyahatimin amacı, halamın yanında olmaktı. ben de öyle yaptım, ilk birkaç gün halamla sadece durduk. daha doğrusu o durdu, ben de onun yanında durdum. henüz cenaze yeni defnedilmişti, başka bir şey yapmak gelmiyordu içimizden…

beşinci günün şafağında mıydı hatırlamıyorum ama bir süre sonra artık koltuktan kalkmamız gerekiyordu; biraz değişiklik lazımdı. işte o sırada imdadımıza amerikano oyunu yetişti.

halamlar bu oyunu düzenli olarak oynuyorlar aslında ama ben zor bir oyun olduğunu sanıyordum. nedense briç gibi bir şeydir, öğrenemem diye düşünüyordum. ki ben iskambil oyunu çok severim. ece’yle yazın evde olduğumuz her akşam kastet oynarız.

meğer amerikano biraz kastet, biraz konken karışımı, aşırı zevkli bir oyunmuş! halamın diğer kankisi —ve nilgün abla’nın ardından bir başka yaralı kuş olan— ayşe abla’yla birlikte masaya oturduk ve ben dönene kadar neredeyse her gün amerikano oynadık. ay resmen oyun terapisi!

izledim:

» can atalay belgeseli

can atalay belgeseli’nin bodrum’da gösterime gireceğini duyduğumuzda çoluk çocuk toplanıp gittik. çocukların izlemesini özellikle istiyordum. (dikkatli bakarsanız aşağıdaki videoda, sağ arkada babasının omzunda yükselen derya’yı görebilirsiniz)

onlara anlatabileceğimin çok ötesinde bir yakın tarih belgeseli olmuş. can atalay üzerinden ülkenin getirildiği hali, geç de olsa dahil olduğumuz direnişleri hatırlamak hem sarsıcı hem de inat tazeleyici bir tecrübe oldu.

belgesel şu an sadece gösterimlerde izlenebiliyor. hangi şehirde ne zaman gösterileceğini instagram sayfasından takip edebilirsiniz. şehrinize gelirse kaçırmayın.

» masumiyet müzesi

halamla kendimize geldikten sonra ve amerikano oynamadığımız zamanlarda yaptığımız bir başka şey de masumiyet müzesi’ni izlemek oldu. aslında ben izlemeyecektim, yeminli gibi bi’ şeydim, şöyle:

ama sonra (kuzenim) emre izlediğini ve beğendiğini söyleyince, halam da “e madem öyle izleyelim” deyince, bütün gün halktv’nin başında iran savaşını izlemektense kafamızın dağılması için fikrimi değiştirdim, şöyle:

diziyle ilgili hislerim karışık. kitabını okumamış olduğum için kendime çok fazla söz hakkı düşmediğini düşündüm ilk başta (ne alâka?). sonra kitabını okumaya karar verdim, sonra vazgeçtim ve diziyle ilgili yazılan yazıları okumaya başladım.

aklımda aysim’in yazısı vardı önce:

Aysim yazıyoooo

'Masumiyet'miş.Oldu peki.

Lisede eliz diye bir arkadaşımız vardı. Biz ona keriz derdik. Evet bence de hiç hoş değil ama konumuz da bu değil. Eliz beğendiği çocukla aynı dersleri alırdı. Kredili sistemin bence yarar sağlayan tek tarafı da buydu. Bir gün teneffüste eliz yanımıza harita metot defteriyle geldi. Ne oluyor kızam bu ne falan dememize kalmadı, defteri saklamamı, isterse…

Read more

2 months ago · 53 likes · 22 comments · Aysim

diziyi bitirdiğimde ben de aysim gibi düşünüyordum. kemal’in takıntılı bir adam olduğunu, patolojik bu durumun aşk olarak adlandırılamayacağını söylüyordum. hâlâ da böyle düşünüyorum; bu aşk değil, aşk bu değil, olmamalı.

ama sonra, şengül hablemitoğlu’nun, kemal’in eşyaları toplamasının, takıntıdan ziyade kaybettiği ilişkisini sürdürmenin bir yolu olduğunu söylediği söyleşisini okudum. kemal’i “takıntılı” olarak nitelendirmenin olayı bir patolojiye dönüştürdüğünü, oysa buna bir yas süreci olarak bakmanın bambaşka bir boyut kattığını anlatıyordu söyleşisinde.

şengül hoca’nın yasa bakışı bende çok farklı ufuklar açıyor. ama kemal’e olan gıcığım, onu yas tutan bir adam olarak görmeme izin vermiyor. her şeye rağmen “çok da güzel bir hayatım oldu” diyo sonunda bi de utanmadan. sen onu bi de füsun’a sor.

» succession

şu dünyada izlediğim en iyi diziler listesinde ilk beşte yer alan succession’ı, izlenecek başka bir şey yokmuş gibi, bir daha seyrettim.

daha önce tek başıma oturup seyretmiştim. izlemek yetmemiş, bir de podcast’ini dinlemiştim.

o zaman doğan izleyememişti, içimde kalmıştı onun seyretmemiş olması. bu kez o da başlamak isteyince, onunla birlikte bir kez daha oturdum başına.

ikinci kez izlemek, daha doğrusu, birisiyle birlikte izlemek çok zevkliydi. deli gibi konuştuk, manyak gibi tahminlerde bulunduk (daha doğrusu o bulundu, ben onun tahminlerinin doğruluğuna hayret ettim çünkü benim tahminlerim hiç doğru çıkmamıştı) ve bittiğinde “bir daha olsa bir daha seyrederim” dedim içimden. yok artık, çüş, oha.

bu diziyi bu kadar beğenmiş olmamın sebebinin aşırı iyi bir yapım olmasının yanı sıra, zenginin malının züğürdün çenesini yorması olduğuna yemin edebilirim ama ispat edemem.

ayrıca:

» 2010’larda popüler feminizm

bu aralar aylak damla’nın geçmiş videolarına sardım. genç feministlerin bu tür aydınlatıcı içerikler yapmalarına ba-yı-lı-yorum. bir yandan da uykuda geçirdiğim yılları fark ediyorum ve “urfa’da harvard vardı da biz mi gitmedik?” gibi bir his geliyor.

» timur soykan ile cevap hakkı

timur soykan ne yapsa izlerim. birgün tv’de başlattığı cevap hakkı adlı programı çok sevdim.

ilk programına özlem gürses konuk olmuş. özlem gürses’i oldum olası beğenirdim; dijital topuklar’ı yaptığımız yıllarda verdiği gönülden destekle kalbimde başka bir yere oturmuştu. onu hep soru soran tarafta görmüş biri olarak, programın bu ilk bölümüne konuk olmasını çok sevdim. anlattıkları sadece kişisel hikâyesi değil, ülkenin nereden nereye geldiğine de ışık tutuyor.

avukat hüseyin ersöz’ün konuk olduğu bölümü de gözümü kırpmadan izledim. ersöz’ün anlattıkları yakın türkiye tarihinin izdüşümü aslında. bu anlamda can atalay belgeselinin tamamlayıcısı bile denilebilir.

» evlilik törenlerinde saklı cinsiyetçilik

bu kanalın da videolarını çok seviyorum, bir gün youtube kanalı açarsam bunun gibi videolar üretmeyi çok isterim. belki yarın, belki yarından da yakın?

» portekiz’e nasıl gidiyorlar? gerçekte ne yaşıyorlar?

son zamanlarda karşıma “eğer ayda 850 euro pasif geliriniz varsa siz de portekiz’e taşınabilirsiniz” minvalinde zibilyon tane video çıktı. ben de hepsini, türkiye’de tanıştığı portekizli kocasının ardından lizbon’a yerleşen kız kardeşime gönderdim. o da bana dedi ki, “işin aslı öyle değil.” sonra aşağıdaki videoyu gönderdim, “evet, bu biraz daha doğru” dedi.

gidemedim:

» omorika

filiz piyale onat’ın istanbul’daki omorika sergisine gitmeyi çok istedim. sadece filiz, arkadaşım zümrüt’ün kardeşi olduğu için değil. anlattıklarını merak ettiğim için…

filiz’in boşnak ailesinin göç hikâyesini, balkanlar’ın omorika ağacı üzerinden anlattığı bu serginin hazırlığını ablasından dinlediğimden beri çok merak ediyordum. niyetim açılışına denk getirecek şekilde istanbul’da olmaktı ancak hayat biz planlar yaparken başımıza gelenlerden ibaret olduğu için istanbul’a planladığımdan daha önce gitmem gerekince sergiyi kaçırdım.

en çok serginin girişindeki tül perdeyi ve filiz’in “anneannemin konuşamadıkları” diye anlattığı dantel ağaçları merak ettim, çünkü zümrüt’ün de evinde anneannesinin dantel işleri var ve çok güzeller.

filiz’in, serginin ortaya çıkışını anlattığı şu video da çok güzel. sergi decollage art space’te 12 nisan’a kadar devam ediyor.

okudum:

substack’ten:

• amerika ve israil’in iran’a girip hamaney’i indirmesiyle yükselen tartışmaların ardından okuduğum, hatta bu ay substack’te okuduğum en etkileyici yazı, iran’lı bir kadının iran hakkında yazdığı şu yazıydı: about iran, from an iranian woman.

• aldığımız bir son dakika haberine göre östrojen bedenimi terk etmek üzereymiş — bir başka deyişle menopoza girmişim. bu haberi sindirmeye çalışırken, menopozla ilgili içerikleriyle instagram’da tanıdığım, sonra büyük bir heyecanla substack’inin de olduğunu öğrendiğim dr. mary claire’in şu yazısını yalayıp yuttum: what happens when estrojen declines? the whole-body impact of menopause. doydum mu? hayır. şimdi de the new menopause adlı kitabını okuyorm.

• “sinema için bunca rezilliğe değer mi?” - berlin film festivali jürisinin, festivalin neden politik olmaması gerektiğini anlattığı utanç verici açıklama üzerine… spoiler: değmez.

• bu yazıyı ben yazmadım ama yazmış olabilirdim: elma istiyorum, hamburger geliyor: gtp’lerle imtihanım. yaşa kahrol yapay zekâ.

ayrıca:

• geçtiğimiz ay fatmanur çelik ismiyle iki ayrı kadının aynı gün öldürülmesi, ondan kısa bir süre önce aynı gün altı kadının ölmesi medyada genişçe işlendi. ve şunu fark ettim: kadın cinayetleri artık o kadar kanıksandı ki, her gün bir kadının öldürülmesi dikkat çekmiyor olmuyor; ancak “sıra dışı” ölümler manşet oluyor. çatlak zemin’deki şu yazı bu haklı öfkeyi dile getiriyor.

• biriktirdiklerim’in geçtiğimiz ayki bölümünde feminist akademisyen selda tuncer’in epstein davası hakkındaki yazısını paylaşmıştım. sonrasında selda bir yazı daha yazmış, epstein’in yanında saf tutanlar fikir insanları hakkında: onca teori ne işe yarıyor? chomsky, epstein ve çöken putlar

• belki takip ettiniz, belki etmediniz, özgür özel’in, tanıl bora’nın cereyanlar kitabını okuduğunu söylemesinden sonra kıyametler koptu sosyal medyalarda. ayrıntısına girecek kadar konuya hakim değilim, allah biliyor ya olmak da istemiyorum, ama bu vesileyle tanıl bora’nın şu yazısını okumuş oldum: türkan saylan: bir istisna.

kapatırken:

geçtiğimiz ay, yatak odamızın karşısındaki zeytin ağacında şöyle bir ses duymaya başladım.

kime ait olmadığını bilmediğim bu sesin sahibini, bu videoyu çekerken hayal meyal gördüm. serçeye benzeyen ama renkli tüyleri de olan bir kuş birey. sonra yanına kendinden daha büyük başka bir kuş kondu ve ikisi aynı ağaçta öylece durdular.

doğanın bu çabasız sürprizlerini gördükçe, insanların hırsları daha da manasız gelmiyor mu?

“faşist liderlere, işgallere, adaletsizliklere, haksızlıklara, hukuksuzluklara rağmen papatyalar açıyor. ve ben bu senenin ilk papatyasının çok yakında önüme çıkacağını biliyorum. bir sonraki biriktirdiklerim’de fotoğrafıyla karşınızda olacağım.”

diye bitirmiştim geçtiğimiz ayın biriktirdiklerim bültenini.

buyurunuz, huzurunuzda senenin ilk papatya hasadı:

ocak ayına dair iki güzel şey vardı. birincisi, eskişehir’de okumak için evden ayrılan deniz oğlumun sömestr tatilinin üç haftasını bizimle geçirmesiydi. aslında daha da uzun kalacaktı ama tatil bitimine ingilizce muafiyet sınavı koymuşlar, aşk oldu.

ikincisi ise, bu ayın çok güzel fotoğraf yapmasıydı. bir kısmını instagram kamuoyuna bir duyuru yapmak için kullandım, geri kalanını ara ara buralara serpiştireceğim.

o zaman buyurun, geçtiğimiz ay biriktirdiklerim:

izledim:

» geber aşkım

2024 aralık ayında mubi’de cadılar adında bir belgesel gösterime girmiş, gösterimden hemen önce mubi’nin ilettiği öngösterim davetiyesi üzerine filmi hemen izlemiştim.

bayılmıştım. önce kendim izlemiş, sonra kadın arkadaşlarımla tekrar izlemiş, yetmemiş üzerine bir de yazı yazmıştım:

birkaç hafta önce, 23 ocak’ta mubi’de gösterime girecek olan geber aşkım (die my love) filmi için yine öngösterim davetiyesi gelince çok heyecanlandım. ay resmen yine aşırı beğenecektim.

öyle olmadı.

iki şey oldu. birincisi, çok gerildim. ki muhtemelen bu, filmin başarılı olduğu anlamına geliyor ama gerilmeyeydim iyiydi.

ikincisi, bu filmin “evlilik, annelik ve kimlik arayışını merkeze alan çarpıcı bir anlatı” olduğunu okumuştum. evet, çok çarpıcı bir anlatıydı; ama sıradan bir kadının lohusa bunalımlarını değil; halihazırda psikoza meyilli olan bir kadının anne olduktan sonra bu psikozları taşıyamamasının anlatısıydı ve beni çok yordu.

ve sonrasında o kadar çok paylaşıldı, o kadar çok beğenildi, hakkında o kadar çok şey yazıldı ki, “herhalde ben filmi anlamadım” diye düşündüm.

beklentimi karşılamaması filmi kötü yapmaz elbette, neticede sinema eleştirmeni de değilim, hem ilkokuldayken “zevkler ve renkler tartışılmaz” derdik.

filmle ilgili bir başka yorum duymak isteyenler için:

Dilek İyigün

O Köpeğe Sahip Çıkacaktın Jackson!

Geber Aşkım (Die My Love) filmini izledim. İzlemek ne kelime? Grace ve Jackson’un dünyasına girdim ve kendimi yanan ormanların ortasında çırılçıplak buldum resmen. Ana meselenin annelik olduğu söyleniyor. Ben öyle okumadım. Kadın ve erkeğin vahşi doğasına dair araştırmalarımı…

Read more

3 months ago · 2 likes · Yapay Zeka Hayatım

» somebody somewhere

geber aşkım beni ne kadar gerdiyse, somebody somewhere de o kadar yumuşattı.

sam, büyüdükten sonra ayrıldığı kansas eyaletinin manhattan kasabasına, kanser olan kız kardeşine bakmak için geri dönen, onun ölümünün ardından bir süre ne kalabilen, ne gidebilen orta yaşlı bir kadın. bir yandan yas tutar, bir yandan da hayata tutunmaya çalışırken, lise yıllarında birlikte koroda yer aldığı —ancak hatırlamadığı— joel’la aynı işyerinde çalışmaya başlıyorlar.

ve ortaya, izleyen herkesin imreneceği bir arkadaşlık çıkıyor.

somebody somewhere, adından da anlaşılacağı gibi, sıradan bir kasabada yaşayan, sıradan insanların sıradan hayat hikâyesi aslında… bu diziyi sıradan yapmayan şeylerden biri, kırılganlık, arkadaşlık, ölüm ve yas gibi olayları dizinin merkezine oturmasıysa, diğeri de bu olayları yaşayan kişilerin, ekranlarda temsil edilmesine alışık olmadığımız karakterler olması. sam obez bir kadın, joel eşcinsel bir adam, frank trans bir profesör. bu kırılgan grupların bir araya gelmelerine sebep olan kırılganlıkları ise birlikte ördükleri bu hikâyede görünmez oluyor. sam’in kiloları, joel’un eşcinsel ya da frank’ın trans bir erkek olması hiçbir zaman ana gündemleri olmuyor çünkü neden olsun?

onların o samimi, eğlenceli, kırılgan ve en çok da gerçek ilişkilerini izledikçe her şeyi bırakıp oraya ışınlanmak, son derece iddiasız o kasabada son derece sıradan bir hayat yaşayanlardan biri olmak ve birbirine tutunarak ama birbirini asla boğmayarak hayatta kalan o arkadaş grubunun bir parçası olmak istedim.

bu dizi “küçük amerikan kasabası”na dair önyargılarıma da biraz iyi geldi. ben “amerikalı çiftçi” deyince hâlâ, 1999 yılında, arazisindeki geyiği görebilmek için yolun kenarına park edip arabadan indiğimizde elinde tüfeğiyle üzerimize yürüyen ve “şuradaki ‘özel mülk’ tabelasını görmüyor musunuz? sizi vurma hakkım var” diyen kovboyu hatırlıyorum. pislik.

gerçi manhattan klişelerle tam da örtüşen bir amerikan kasabası değil. kansas eyalet üniversitesi’nin de etkisiyle biraz daha özgürlükçü, nispeten daha queer dostu, demokrat eğilimi olan bir şehirmiş. dizinin yapımcısı olan başroldeki brigitte everett da hikâyenin geçtiği manhattan’da doğup büyümüş.

dizinin tek “gerçek üstü” tarafı, güncel siyasetin hiç görünür olmaması. bahçesine “trump” bayrağı asan ya da arabasına “make america great again” sticker’ı yapıştıran kimseyi görmüyoruz dizide. bunda elbette yukarıda bahsettiğim, manhattan’ın, kansas’ın geri kalanına göre biraz daha “mavi” bir yer olmasının etkisi olabilir ama amerika’daki kutuplaşmayı düşününce pek gerçekçi gelmiyor bana. keşke mümkün olsa.

kansas deyince benim aklıma bir oz büyücüsü, bir de orada yaşamaya devam eden harriet lerner gelirdi. bu diziyi de en tatlı kansas çağrışımlarımın yanına iliştirdim.

her biri yarımşar saatten altı-yedi bölümlük, üç sezonluk bir dizi somebody somewhere. lütfen izleyin, izlerseniz ya da izlediyseniz ne düşündüğünüzü bana da söyleyin.

» rocky

bu sömestr tatili iyi film yaptı bizim evde. deniz’in de evde olmasından mütevellit, deniz’le zamanında izlediğimiz, bazılarını derin’e izlettiğimiz ama derya’yla üçüncü tur yapmaya takatimizin kalmadığı birtakım kült filmler salonumuzda yeniden gösterime girdi. kendisi derya’nın yaşındayken seyretmiş olduğu filmleri henüz kardeşine seyrettirmediğimizi fark eden üniversitelimiz duruma el koydu ve işe rocky’lerle başladık.

kendi çocukluğumun filmlerini çocuklarımla seyretmek çok tatlı bir duygu. klişeler ya da zamanın dikkatimizi çekmeyen cinsiyetçi tavırları gözüme batsa ve hatta bazen kanatsa da üzerime boca edilen nostalji duygusuna teslim oluyorum. daha doğrusu, ilk üç filmde oldum. rus izleyicilerin, salona girdiğinde yuhaladığı rocky’yi maçın sonunda ayakta alkışladığı ve rocky’nin konuşmasıyla soğuk savaş’ı bitirdiğini zannettiği dördüncü filmde biraz öğürdüm. o kadar da değil.

ve dünya üzerinde eşinin yanından bir an bile ayrılmayan bir yoko ono var sanıyordum. bir de adrian varmış.

dinledim:

» the best years of your life

şöhret baltaş’la “yaşlanmanın feminist deneyimi”ni konuşmaya hazırlandığım günlerde hidden brain’da the best years of your life (hayatınızın en iyi yılları) bölümünü dinledim. psikolog laura carstensen’in konuk olduğu bölüm, yaşlanmayı bütün gerçekliğiyle ele alıyor.

okudum:

substack’ten:

• “performatif direniş” üzerine: minnesota’ta renee good’un ice militanları tarafından öldürülmesinin ardından çokça yazı okudum. aralarında en çok etkilendiğim yazılardan biri buydu: i’m sorry, but the protests aren’t going to save us. “performatif direnişin tehlikeli mitleri”ni işaret eden yazı şunu söylüyor: kitlesel protestoların işe yaraması için yürüyüşün çok ötesine geçmesi, hayatı kilitlemesi gerekir. uzun süreli olmayan, ekonomiyi sarsmayan, kurumları hedeflemeyen protestolar işe yaramaz. türkiye’de böyle bir örgütlenme görür müyüz? “umutlu kötümser” bir insan olarak “hayır” demekten imtina ediyorum ama…

• dünya yerinden oynarken sıradan şeyler hakkında nasıl yazabiliriz? - önce renee good’un, ardından alex pretti’nin ice tarafından öldürülmesi ve şimdi de epstein dosyalarının (yarısının) erişime açılmış olması, takip ettiğim amerikalı substack yazarlarının yazılarını da etkiledi. “hello writer” başlıklı, substack’te ve genel olarak yazmak üzerine yazılarını severek okuğum linda caroll, olan bitene duyarsız kalamayan her yazarın yaşadığı ikilemi yazmış: how do we write about ordinary things when the feed feels apocaliptic?

• herkes gardını alsın - blogcuanne blogumu substack’e taşımamın arkasındaki en büyük motivasyonum olan canım kuzenim ayça’m, bir süre ara verdiği sosyal medya ajansı kısıtlı bütçe’yle yeniden sahalara çıktı. sosyal medya içeriği, grafik tasarımı, podcast yönetimi gibi konularda web sitesi üzerinden destek verirken, yıllardır bu alanda biriktirdiklerini de substack’te paylaşıyor: sorumlulukla tüketiniz.

• meğer sabah seksi de politikmiş: kendisine gıcık olsam da yine aklıma montaigne’i düşüren bir yazı, zaten yorumlarda da akla düşümüş: seksi niye gece yapıyoruz?

• bir yandan sanat sanat için midir, sanat kim içindir sorusunu tekrardan akıllara getirirken bir yandan da “evet! evet!” dedirten bir yazı: sessizlikten süzülen saçmalıklar.

• benzer şekilde, neşeyi yok saymak da marifet değil sayın seyirciler: ölgünlük satıcıları

• “suça sürüklenen çocuk” kavramını ağza almanın dahi linçlenmeye sebep olduğu şu günlerde sorunu enine boyuna ele alan bir yazı, üstelik “içeriden” bildiriyor: dostlarımı kim katil yaptı?: ssç meselesi

• “okumak yetmez, yazmak da lazım” meselesini behlül’e anlatır gibi anlatan bir yazı: yazmak

ayrıca:

• epstein ismini duymaya dahi zor tahammül ettiğim şu günlerde, kapsamlı, serinkanlı bir yazı arayışında olanlara feminist akademisyen selda tuncer’in şu yazısını öneririm: epstein davası: ataerkil sistemin küresel bir suç örgütü olarak işleyişi

• “eğer bunların kolaylıkla halledildiğini düşünüyorsanız muhtemelen hayatınızda bu yükü paylaşabildiğiniz veya tamamen üzerine bıraktığınız bir partneriniz var demektir.” - yük estetik olur mu?

• “hepimizin, yanlış yapma hakkımız var, bence bu açıdan, kendisini feminist olarak tanımlayan kadınlar için önemli bir etik kriter var; başka kadınlara zarar vermemek, onların özgürleşme ihtimallerini baltalamamak, kadın dayanışmasının en önemli aracımız olduğunu unutmamak.” - feminist olmak

kapatırken:

kış aylarında araba yolculuğu yapmayı çok seviyorum; eğer keyfi bir seyahatsa tabii… yollar kalabalık olmuyor; güneş olmayınca araba kullanmak çok keyifli oluyor ve ortaya muhteşem manzaralar çıkıyor.

bu manzaraya karşı araba kullanırken, uzun yol şoförü olmanın ne kadar güzel bir şey olabileceğini fark ettim. ama öyle otobüs falan değil, insanların kaprisini çekemem. tır şoförü olmak, kendimi yollara vurmak istedim.

haftaya benden haber alamazsanız bilin ki yola çıktım.

tam da geçenlerde bahsettiğim, kış aylarının o karanlııııık, soğuuuuuk, dipsiz günlerinden geçtiğimi hissediyorum sevgili başıbozuklar. sosyal medya gündemine şöyle bir bakmak bile insanda harakiri yapma isteği uyandırıyor. güzel ülkemizin insan haklarını ayaklar altına alan, siyasi tutsakların yaşam haklarını tehdit eden, seviyesiz, kalitesiz siyasetiyle adeta bizi boğan gündemi yetmezmiş gibi, elin tecavüzcü haydutunun bir başka ülkeyi sırf canı istediği için işgal etmesiyle başladığımız yıla, aynı haydutun kendisinden daha haydut milislerinin bir kadını şehrin tam ortasında, gündüz vakti, herkesin içinde vurarak öldürmesiyle devam ediyoruz.

bu tür olaylar sadece o olay özelinde bir üzüntü yaratmıyor bende; bu ülkede adeta bir devlet geleneği haline gelen adaletsizliği hatırlattığı için de tetikleyici oluyor. defalarca tanık olduğumuz, şimdiyse belki isimlerini belki olayları dahi unuttuğumuz adaletsizlikler zihnimi rahat bırakmıyor. failin dili, üniforması, ülkesi değişiyor ama hikâye değişmiyor.

bildiğimiz dünyaya n’oldu? bu soruyu sorarken eskiyi romantik bir nostaljiyle güzellemek değil niyetim. bu kadar aleni ve cezasız bir şiddetin nasıl olup da normalleştiğini idrak etmeye çalışıyorum.

geçen gün twitter’da bir paylaşım gördüm; “bence hepimiz covid’de öldük ve şimdi cehennemdeyiz” diyordu. bana çok mantıklı geldi.

tüm bunlar olup biterken ve aslında tüm bu olup bitenlere rağmen kendi küçük birikimlerimi arşivlemeyi bir görev biliyorum. aşağıda bahsettiklerimin bir kısmı aslında geçen ayın bülteninde olmalıydı ama sonra apandisim patladı ve olaylar gelişti ve işte şimdi buradayız.

öğrenci olmak istedim: eskişehir

kasım ayının sonunda deniz oğlumu görmeye gittiğim eskişehir’e dair söylenebilecek çok şey var aslında ama bırakayım fotoğraflar konuşsun

çok ağladım: suzanne lacy sergisi

suzanne lacy sergisinden ilk olarak başıbozuk bir okurum sayesinde haberdar olmuştum (başıbozuklar chat bunun için de kullanılabiliyor - teşekkürler meltem!). istanbul gezimi bu serginin etrafında planladım desem yalan olmaz. 14 aralık’ta biteceği söylenen sergi mart’a kadar uzatıldı; istanbul’da olup da görme imkânı olanlara kalpten öneririm.

serginin feminist temalı soruları sosyal medyada en çok öne çıkan iş olabilir ama beni en çok lacy’nin kısa filmleri etkiledi. ekvador’da düzenlenen “kendi elinle” performansının anlatıldığı film çok etkileyiciydi ama ardından izlediğim, yaşlanmanın anlatıldığı “fısıltı, dalgalar ve rüzgâr”

bittiğinde bir süre yerimden kalkamadım. hayatımda ilk kez bir sergide ağladım.

serginin kürasyonuna, daha doğrusu çevirilere dair bir iki eleştirim var ve “bu da bir (iki) kitap çevirdi, başımıza çevirmen kesildi” yorumlarını göze alarak bence en önemlisini söyleyeceğim: ben olsam “women of color” ifadesini “beyaz olmayan kadınlar” olarak çevirmezdim. çevirmedim de zaten; gloria steinem’ın kitabındaki bu kalıbı “renkli” ya da “koyu tenli” olarak çevirmeyi tercih ettim. “beyaz olmayan” ifadesi “beyaz”ı norm alıyor ve bu sergi kapsamında da bunu yapmayan bir ifade daha yakışık olurdu bence. bunun bir kötü niyet ya da ihmal olduğunu düşünmüyorum; yeni yerleşen kalıplar bunlar. tercih de olabilir tabii, bilemem. neyse, diyeceğimi dedim.

sergiye gidin kuzum. çok nefis.

yine gelecek ben: kadın eserleri kütüphanesi

kadın eserleri kütüphanesi’ne ilk olarak 8 mart 2020’de gitmiştim. şimdi ismini hatırlamadığım sağlık bakanının ilk covid vakasını açıklamasından üç gün önce… fatmagül (berktay) hoca’nın bir konuşmasını izlemek üzere gitmiş, oradan da feminist gece yürüyüşü için taksim’e geçmiş ama önce metrolar durdurulduğu, yollar kapatıldığı için taa haliç’ten taksim’e kadar ara sokaklardan yürümüştüm.

istanbul’a bu gidişimde bir günümü kadın eserleri kütüphanesi’ne ayırmak istedim ama ancak birkaç saat kalabildim. and içtim bir dahaki gidişimde koca bir günümü orada geçirmeye…

bu ziyaretten kısa bir süre önce, kültür bilincini geliştirme vakfı’nın düzenlediği “kadın merkezli arşivcilik” konulu bir online seminere katılmıştım. zaten kütüphaneyi ziyaret etme fikrini de bu seminerden sonra edinmiştim.

kadın eserleri kütüphanesi, 1990 yılında jale baysal, füsun akatlı ve şirin tekeli tarafından kurulmuş. ibb’ye ait fener’deki tarihi binada 16 koleksiyonla hizmet veren bir cevher. “feminist arşivcilik kadınlara ait belgeleri sadece saklamaz, aynı zamanda arşivleme sürecini sorgular” diye anlatmıştı seminer sırasında dr. füsun ertuğ; ben de incelediğim kitaplara o gözle baktım oradayken.

açıkçası ben çok daha geniş bir alan ve koleksiyon bekliyordum. gerçi sergi alanındaki kitaplar sınırlı; onlardan çok daha fazlası aşağıda bulunduruluyormuş — ki görmek istediğim kitapların çoğu da oradan getirildi. ingilizce feminist kaynakların temel kitapları olarak adlandırılan kitaplardan, gloria steinem’ın türkçeye çevrilmemiş kitaplarına, güzin abla mektuplarından adab-ı muaşeret kitabına kadar onlarca kitabı elime aldım. hepsini tek tek okumayı çok isterdim; kitapların ödünç alınabiliyor olmasını dilerdim — bunun mümkün olmamasını anlıyorum tabii…

bu kütüphane çok daha görünür, çok daha zengin olmayı hak ediyor. bunun bir yolu, bağışlarla desteklemek. tek seferlik ya da düzenli bağış yapmak mümkün; meraklısına önemle duyurulur.

biri annemi durdursun:

yaşlıların, ergenlere göre sosyal medya bağımlılığına daha yatkın olduğunu okudum. benim tecrübem de bunu doğruluyor; bizimkilerin elinden telefonu alabilene aşk olsun.

neyse ki annem çoğunlukla pinterest’e düşüyor ve sonrasında ortaya şöyle şeyler çıkıyor. tamamı minimayno instagram hesabında.

izledim:

» medical misogyny

feminist dağarcık’ta geçenlerde medikal mizojini’yi yazdıktan sonra aşağıdaki video karşıma çıktı.

» kathleen kelly’nin dairesi

etrafımdaki birçok kadın yılbaşı zamanı the holiday filmini izliyor ve o jude law nedir öyle?! ama benim romantik kaçamağım her zaman için you’ve got mail olmuştur ve hayır, feminist aydınlanmamı yaşadığımdan beri henüz bu filmle bu açıdan yüzleşmedim — yüzleşmeyi reddediyorum.

yılbaşından önce bir akşam yine kendime açmış film seyrederken uyuya mı kaldım ne oldu hatırlamıyorum, bitiremedim. ama takip eden günlerde aşağıdaki video youtube’un önerdikleri arasındaydı ve hemen izledim. ba-yıl-dım! meg ryan’ın karakterinin bu klasik new york evine oldum olası dibim düşmüştür ancak böyle ayrıntılı hiç bakmamıştım. ben bunu döndüre döndüre seyrederim be!

sevdim:

substack’ten:

• elif key’in, zohran mamdani’nin yemin törenini anlattığı şu yazısına bayıldım: new york’ta zohran çağı. yazıda bahsettiği, new york metrolarındaki anonsları seslendiren trans kadının kısa videosu bu hafta bana iyi gelen şeylerden biriydi.

• ‘bir vicdan rahatlatma seansı’ olarak sosyal çürüme: sosyal çürüme zevzekliği. “dünya delirdi, herkese neler oluyor” diye anksiyete krizi yaşarken böyle hatırlatmalar iyi geldi.

• kendini tenkit perisi yine güldürmeye devam ediyordu: nobel alamadığım bir yıl daha biterken. üzülme be peri’m, trump bile (!) alamadı baksana..

ayrıca:

• türkiye’nin feminizm tarihi ve türkiye’nin laiklikle imtihanını belgeleyen şöhret baltaş’ın şu dosya yazısından çok faydalandım: laiklik feminist bir meseledir. kaynak kitap gibi kaynak yazı adeta. yaşını gösteren kadınlar: yaşlanmanın feminist deneyimi kitabının yazarlarından olan şöhret baltaş, bu ay sonundaki başıbozuklar kitap kulübü buluşmamızın da konuğu olacak.

• meme küçültme ameliyatımın ilk yıldönümüne yaklaşırken, wonderflaw adlı güzellik ve wellness sitesinin sorularını yanıtladım. sevgili seda’ya bu fırsat için teşekkür ederim; bu konuda ne kadar konuşsam az.

kapatırken:

baktım da, üst üste gelen seyahatler, ameliyatlar ve yılbaşılar nedeniyle deneyim ağırlıklı bir dönem geçirmişim.

bir önceki biriktirdiklerim bülteninde “sobamdan haberlerle karşınızda olacağım” demiştim. kimsecikler yokken çektiğim şu çıtırtılı video içinizi ısıtır umarım:

aynı bültende bahsettiğim pürenler bitti bile. şimdi papatya zamanı.

faşist liderlere, işgallere, adaletsizliklere, haksızlıklara, hukuksuzluklara rağmen papatyalar açıyor. ve ben bu senenin ilk papatyasının çok yakında önüme çıkacağını biliyorum. bir sonraki biriktirdiklerim’de fotoğrafıyla karşınızda olacağım.

o zamana kadar herkes aklına ve kalbine mukayyet olsun.

insan sürekli kendini doğrulamaya çalışmıyor mu? davranışlarının doğruluğunu, düşüncelerinin geçerliliğini, fikirlerinin tutarlılığını onaylayıp, kendini haklı çıkaracak bir mantık örgüsü kurmuyor mu?

henüz hiç çocuğum yokken, amerika’da yaşadığım ama türkiye’de olmak için can attığım sıralarda, amerika’da olmamın ne kadar doğru bir karar olduğu konusunda kendimi ikna etmeye çalışıyordum sürekli… sonra, çocuğumuz olup türkiye’ye döndüğümüzde de türkiye’de yaşıyor olmakla ilgili ne kadar doğru karar verdiğimiz konusunda sürekli telkinde bulunurdum kendime. tabii bu neredeyse 20 sene önceydi ve şimdilerde pek olumlu bir şey bulamıyorum. neyse, ayrı bir yazı yazacağım bununla ilgili (spoiler: bu ülkenin bu hale geleceğini bilsem dönmezdim).

şimdilerde de, antidepresanı bırakmış olmakla ne kadar doğru yaptığıma dair kanıtlar arıyorum gün içinde… “bak, zihnim nasıl da berraklaştı”, “bak, üretimim nasıl da hızlandı.” “bak, neşem yerine geldi.” bu böyle midir, değil midir bilmem, ama böyle olduğuna ikna olmak için sayısız sebep bulabilirim.

ha, gün gelir ilaca tekrar başlamak isterim; bu sefer de o eylemi gerekçelendirecek onlarca sebep bulabilirim kendime…

belki de mesele doğruyu bulmak değil de, her seferinde, o anki eylemimizi savunacak bir hikâye uydurabilmektir. ve belki de ben hikâye uydurmayı iyi beceriyorumdur.

keşfettim: fikret şeneş

her şey deniz oğlumun, telefonda, okula götürmek için arabaya bindirdiğim kardeşine “anneme söyle, arabada levent yüksel’den ya sonra’yı açsın!” demesiyle başladı.

okul yolunda dinlerken, derya’ya o şarkının aslının ajda pekkan’ın olduğunu ve onun da yabancı bir şarkının orijinali olduğunu söyledim — iz sürmeyi seviyoruz onunla böyle. hatta uzun bir süre orijinalinin ismini hatırlayamadım, chatGPT de saçma sapan şeyler söyledi; neyse sonra buldum ve eve şarkıyı üst üste dinleyerek geldim.

geldiğimde doğan kahvaltıyı hazırlamıştı; deniz’in sipariş verdiğinden bizim de derya’la müzik tarihinde kısa bir yolculuğa çıktığımızdan bahsettim ona… “ne güzel şarkıdır o da yaa” dedi, “kim uyarlamış acaba türkçeye?”

şarkının sözlerini kimin türkçeleştirdiğine bakmak o sırada aklıma geldi.

toplumsal cinsiyet eğitimlerinde anlatılan bir hikâye vardır:

bir baba ve oğlu araba kazası geçirir. baba olay yerinde hayatını kaybeder, çocuk ise ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılır. ameliyathaneye alınır, ancak cerrah çocuğu görünce şaşkınlıkla şöyle der:

“ben bu ameliyatı yapamam, bu benim oğlum!”

cerrah kim olabilir?

bunu yıllar önce duyduğumda, cerrahın, ölen babanın eşcinsel sevgilisi olduğunu düşünmüştüm de, kadın olabileceğini aklımdan geçirmemiştim!

chatGPT, bu şarkının söz yazarının fikret şeneş olduğunu söylediğinde de aklıma kadın olabileceği gelmedi.

hatta, fikret şeneş için

“kadın bakış açısı güçlüdür: tutkulu, kırılgan ama aynı zamanda meydan okuyan kadınlar anlatır.”

dediğinde de bile uyanmadım! “kadın bakış açısı güçlü” olan bir adamdan bahsediyor sandım!

fikret şeneş’in, türk popunun çehresini değiştiren, çoğu yabancı şarkının uyarlaması olan 300’den fazla şarkıya söz yazan, ajda pekkan’dan nilüfer’e, tanju okan’dan sezen aksu’ya, çocukluğumun, gençliğimin, bugün hâlâ ezbere bildiğim birçok şarkısına can veren isim olduğunu yeni öğrenmiş olmanın mahcubiyetini yaşıyorum!

bu mahcubiyeti bir nebze olsun dindirmek için, günlerdir onun hakkında araştırma yapıyorum. hakkında yazılmış bir kitap bulamadım (ama murat meriç’in hayat dudaklarda mey kitabından ümitliyim — şimdi iki cildini incik cıncık inceleyeceğim). bir tane akademik makale buldum ama erişemedim. kadın eserleri kütüphanesi’ni aradım ve herhangi bir arşiv olmadığını öğrendim. en sonunda, 2015’teki ölümünden sonra kaleme alınan birkaç yazıya denk geldim ve aralarında onu en güzel anlatanın, milliyet sanat genel yayın yönetmeni (ve severek okuduğum annem beni sevsin kitabının yazarı) filiz aygündüz’ün şu yazısı olduğuna karar verdim.

ve bir de, yine ölümünden sonra hazırlanan, kimler geldi kimler geçti isimli iki albümü keşfettim.

birçok yaşıtım gibi, yaşıtım birçok kadın gibi, bu albümdeki şarkıların neredeyse hepsini ezbere bilirim ben. ama bunların hepsinin, tek bir kişinin elinden çıktığını, o kişinin de, şarkı sözü yazmaya kırkından sonra başlayan bir kadın olduğunu bilmiyordum.

günlerdir fikret şeneş şarkılarını dinliyorum (bu uğurda mustafa ceceli’yi bile dinledim!) ve kendimi, o şarkıları yazarkenki duygularını, düşüncelerini hayal etmekten alamıyorum. sanki kendisine bir borcum varmış gibi hissediyorum; sanki kim olduğunu çoktan bilmeliymişim gibi…

bu ayıbı kapatacam ben, aha da buraya yazıyorum. eğer bu ayıbı kapatmama yardımcı olacak kaynaklar biliyorsanız, yazılar, söyleşiler, herhangi bir şey… üzerime atarsanız çok sevinirim.

soru sordum: gloria steinem’a!

gloria steinem çevirisini teslim ettiğimi paylaştığım geçen ayki biriktirdiklerim’den bu yana kitap matbaaya gitti; doğum bekler gibi matbaadan çıkmasını beklediğimiz günler geçti, kitap çıktı ve instagram’dan “aldım, okudum” fotoğrafları dahi gelmeye başladı. ve bir şey daha oldu bu süreçte, gloria steinem’la bir söyleşi yaptım!

söyleşinin tamamı k24’te: “bütün insanların eşitliğine inanan ve her bireyin insanlığını onurlandıran herkes feministtir.”

dinledim: damızlık kızın öyküsü: kimin ütopyası, kimin trajedyası

“kadınlar tarih boyunca başkaları tarafından tanımlandılar ve o başkaları aslında onları tanımayanlardı.” - fatmagül berktay

gaziantep’teki kırkayak kültür’ü keşfettiğimden beri etkinliklerini imrenerek izliyorum. özellikle “feminist teori okulu” seminerlerine acayip yükseliyorum! elbette gaziantep’te olduğu için gidemiyorum ama neyse ki kayıtları spotify’ya da koyuyorlar.

ekim ayında fatmagül berktay’ı konuk ettiler ve ben yine dinlemeye doyamadım.

izledim: fatmagül berktay ile düşünme etiği

“ütopya, olabileceği halde olmamış olan şeydir. dolayısıyla, bugünün ütopyası, yarının hakikati olabilir pekâlâ.

distopya da, bugün var olan koşulların yarın çok berbat şeylere yol açabileceğine dair bir tür kehanet sayılabilir; bir uyarıdır. ama eğer o uyarıyı dikkate alırsanız, dolayısıyla onun dikkat çektiği şeylerle mücadele ederseniz, kehanetler gerçek olmayabilir.” - fatmagül berktay

fatmagül hoca’yı dinlemeye doyamadığım için, medyascope’ta müge iplikçi’nin konuğu olduğunu görür görmez o programı da izledim.

müge iplikçi’nin fatmagül hoca’nın eski öğrencisi olmasından da mütevellit, tadından yenmeyen bir sohbetti. fatmagül hoca hannah arendt’ten ne kadar etkilendiğini bahsederken —ki ondan yola çıkarak bir kitap dahi yazmış olduğunu bu vesileyle öğrendim: dünyayı bugünde sevmek: hannah arendt’in politika anlayışı— onu ne kadar geç keşfettiğini keşfettiğini ve onu “keşfetmeye ne kadar hazır” olduğunu söyledi… ve bu beni şöyle düşündürdü: belki de hiçbir şey için geç kalmıyoruzdur. sadece hazır olduğumuz anı bekliyoruzdur.

izledim: how menopause effects the brain

malumunuz, 50 yaşına merdiven dayamış, menopozun perisinde gezen bir kadın olarak, bu ara bu konudaki içeriklere özel bir ilgi duyuyorum. youtube’da karşıma çıkan bu videoyu sevdim.

izledim: özlem gürses ve emin çapa

özlem gürses’in pazar günleri yaptığı bana baştan anlat programında emin çapa’yı konuk ettiği bölüm, son zamanlarda harcadığım en iyi 48 dakikaydı. daha fazla bir şey söylemeyeceğim, dilerim izlersiniz.

izlemesem daha iyiydi:

twitter’ı telefonumdan sildiğim için boşa çıkan bir vaktime denk gelen bahar dizisini seyrettim geçenlerde. daha doğrusu seyretmeye niyetlendim ama sinirlenip bıraktım en sonunda.

aman yarabbi, o dizi ne hale gelmiş öyle…. oysa ne umutlarla başlamıştı, başlamıştık izlemeye… önce oyunculara üzüldüm, kendilerini bu hale soktukları için; sonra sinirlendim, izleyiciyi dangalak yerine koydukları için… dönüp dolaşıp babaannemin meşhur sözüne geliyoruz: “bize ne kızım.”

katıldım: fayn toplantısı

fayn.press’in üyelerine özel olarak düzenlediği aylık haber planlama programına katıldım ilk kez. çok güzel ve zihin açıcıydı. haberciliğini beğendiğim ve bu yönde destek olduğum bir platformun üretim sürecine dair üyelerine fikir sorması, samimi toplantı ortamında ortaya çıkan fikir ve düşünceler çok besleyiciydi.

ve bu bana da bir fikir verdi: ben de başıbozuklar destekçilerine yönelik aylık toplantılar düzenleyeceğim. aslında istediğim ama nereden nasıl başlayacağımı bilmediğim bir şeydi bu, fayn’ın toplantısı hatırlatma oldu. daha fazla beklemeden, çok yakında başlayacağım.

bayıldım: bryta cafe

derya’nın kankası kiraz’ın anne ve babası gözde ve selçuk’un kafesi bryta gümüşlük’te açıldı.

son derece lezzetli yiyecekleri olan, gerek sohbet etmek, gerek tek başına kitap okumak, gerekse bilgisayarını alıp çalışmak için harika bir ortam olmuş. dilerim çok aydınlık olur yolları…

sevdim:

substack’ten:

• bu sene de derya oğlumun okulunda 29 ekim gösterisi için öğretmene yardım ettim. kendini tenkit perisi’nin, sonrasında okuduğum yazısı, bu tür müsamelerin çocuklar için ne farklı anlamları olabileceğini düşündürttü bana: poe bizi diskoya götür

• rayka kumru’nun bülten’i ismini değiştirdi, o artık bir müstehcen mecmua!

• arkadaş ayrılıklarının konuşulması bana çok iyi geliyor: sadece sevgililer ayrılmaz

• why the louvre heist is bringing us all together — dünya gündemi türkiye gündemini kıskandığından, orada da haberler hızla eskir oldu. arkadaşlar, resmen louvre müzesini soydular, gündüz gözüyle hem de! momfluencer’ları mercek altına alan under the influence podcast’iyle tanıdığım jo piazza, bu olayın neden bu kadar büyüleyici olduğunu yazmış. ve bir substack yazısı değil belki ama şu videoya da çok katılıyorum — bence de o elmaslar, artık çalanların olmalıydı!

• fikret şeneş’i bilmiyordum belki ama frankestein’ın yazarının mary shelley olduğunu, onun da mary wallstonecraft’in kızı olduğunu biliyordum. ama hayatının ne kadar zor olduğundan yeni çıkan bir şiir kitabını anlatan şu yazı sayesinde haberdar oldum: love, madness and mary shelley’s monster. doların 50 tl olmasından dolayı sadece kitaba bakmakla yetiniyoruz, dokunmak yok.

ayrıca:

• fikir depom, tavsiye bürom, akıl küpüm, canım kuzenim ayça söyletir, geçtiğimiz günlerde çok önemli bir habere imza attı. ayça’nın evrensel’de yayınlanan yazısı, kadına yönelik ekonomik şiddetin görünmeyen yüzünü ortaya koyuyor: kadının maaşı kimin elinde? istihdamın gölgesinde kadın cüzdanı.

• “eğer bunların kolaylıkla halledildiğini düşünüyorsanız muhtemelen hayatınızda bu yükü paylaşabildiğiniz veya tamamen üzerine bıraktığınız bir partneriniz var demektir.” - vesaire’de görünmez emeğin estetize edilmesini eleştiren çok güzel bir yazı: yükün estetiği olur mu?

• 12 eylül’de 4 yaşındaydım ve pek bir şey hatırlamıyorum ama 15 temmuz’da televizyonun ele geçirilişini unutamıyorum. hayatımın en unutulmayacak televizyon karelerine yakın zamanda tele1’e kayyım atanması da eklendi. merdan yanardağ’ın gözaltına alınmasının akşamında tele1’e gelen kayyım ekibinin canlı yayında haberleri yarıda kesmesi, kolay kolay unutulacak bir şey değil. unutulmasın da zaten. — murat taylan’la tele1 üzerine — ya bir yol bulacağız ya bir yol yapacağız

• itiraf ediyorum, zohran mamdani’nin seçim zaferiyle ilgili çok fazla şey okumadım. neden bilmiyorum, ilgimi çeken bir başlık karşıma çıkmadı. evet, sosyalist, evet müslüman, evet genç, evet, zorlu bir yola çıkıyor. bunların hepsini biliyoruz zaten. belki de seçimlere tokum, belki de ny’tan sonraki dünyanın en büyük şehirlerinden birinin belediye başkanı ve cumhurbaşkanı adayı tutuklu olduğundan kırgınım. neyse, bianet’teki şu yazıyı görünce, hele de yazarının eski ingilizce öğretmenim olduğunu fark edince kayıtsız kalamadım. ms. sümbültepe kalp ben! — üçüncü kültür çocuğu zohran mamdani

kapatırken:

derya ilkokula başladığında, onun okuluna giden köy yolunda pembemsi bulutumsu çalılar görmüştüm. birkaç kere yanından geçip gitmiş, “herhalde yanlış görüyorum” diye düşünmüş, en sonunda dayanamayıp arabayı sağa çekmiştim ki ne göreyim! dantel desem değil, oya desem değil, hayatımda gördüğüm en güzel çiçeklerden biri…

püren olduğunu sonradan öğrendim, nam-ı diğer funda. “çalı süpürgesi olarak bilinen” diye tanımlanan funda bitkisi böyle de bir güzellikmiş meğer. kuruyup çiçekleri dökülünce süpürge olarak kullanılıyor olması, ‘süpürge’yle hatırlanması için yeterli bir sebep değil bence.

kuraklığa dayanıklı olduğundan dolayı yangınlardan sonra ilk çıkan bitkilerdenmiş püren. aromatik bir balı varmış — hakikaten arıların çok sevdiğine ben şahidim, her birinden özür diliyorum hep toplarken…

üç senedir, ekim ayını heyecanla beklememin en büyük sebebi bu çiçekler… yoldan geçerken toplamadan duramadığım, bu aralar birine gideceksem, birini ziyaret edeceksem, birine teşekkür edeceksem üşenmeden dağ yoluna saparak topladığım güzellik.

ekim’de pıtırdamaya başlayan bu çiçekler, nereden baksan ocak ayına kadar yerde kalıyor. kışı sevmek için bundan daha güzel bir sebep olabilir mi? bir de sobam tabii.

bir sonraki biriktirdiklerim’de, c’anım sobamdan haberlerle karşınızda olacağım.

o zamana kadar herkes kendine iyi baksın.

» başıbozuklar kitap kulübü'nün kasım ayı buluşması annie ernaux'nun bir kadın kitabı etrafında gerçekleşecek. yazar ceren ceran'ın konuk olacağı canlı yayınımız tüm başıbozuklar destekçilerine açık; canlı yayını izleyemeyenler video kaydına sonradan erişebilecek.

Destekçi ol

lisedeyken bir arkadaşım vardı. her sınavdan önce hiç çalışamadığını söyler, sınavdan çıkınca da “çok kötü geçti” diye yakınırdı. sonra notlar açıklanır, bizimki her seferinde en az doksan alırdı.

onun bu tutumundan içten içe rahatsız olurdum ama bu hissimin adını koyamazdım o zamanlar. yaptığı şeyin “beklentiyi düşürüp başarıyı daha büyük göstermek” olduğunu şimdi anlayabiliyorum. ne gerek vardı ki böyle bir şeye? kendi ‘başarı’sının, kendisinin dışında kalanları eksik hissettirmesi pahasına üstelik…

bir insanın gerçekten zorlandığını, heyecanlandığını ya da emek verdiğini açıkça söylemesini hep çok kıymetli buldum. dürüstlük mükemmel olmaktan daha insani ve daha güven verici geliyor bana…

çevirdim:

the truth will set you free but first it will piss you off

sonunda bitirdim. aylardır üzerinde çalıştığım, üzerine titrediğim gloria steinem’ın the truth will set you free but first it will piss you off isimli kitabının çevirisini teslim ettim.

bu, benim ikinci çevirim. ilk olarak harriet lerner’ın anne dansı kitabını çevirmiştim. hangisi daha zordu, emin değilim. harriet’ın kitabı daha uzundu; ama daha “tanıdık sular”dı. harriet lerner bir psikologdu, ama anne dansı psikolog şapkasından da çok anne şapkasıyla yazdığı bir kitaptı —öyle diyordu kitabın girişinde— dolayısıyla duygular çok tanıdıktı.

gloria steinem’ın “gerçekler sizi özgürleştirir, ama önce öfkelendirir!” adıyla basılmasını beklediğim kitabı beni biraz daha uğraştırdı. bu kitap, harriet’ın ebeveynlik deneyimlerinden farklı olarak, çok daha fazla kişisel gelişim içeriyor —gloria steinem’ın, feminist hareket içindeki tecrübesinden süzdüklerini anlatan bir aforizma kitabı bu— ve bazı yerlerde ‘lost in translation’ olmaması için çok fazla araştırma yapmam, steinem’ı da, kitabında referans verdiği mücadeleci arkadaşlarını da tanımam gerekti. bu da işin kaymağı oldu; sadece gloria’nın kelimelerini türkçeleştirmekle kalmadım; amerikan feminist hareketinin —çoğu siyah olan— bir sürü ilham veren ismiyle de tanıştım. flo kennedy bunlardan sadece biri.

gloria steinem’ın tonuna sadık kalırken, ortaya çıkan cümlelerin “altını çizmek isterdim” diyeceğim cümleler olmasına çalıştım. hakkını verip veremediğimin takdirini okurlar verecek.

izledim:

şempanzelere fısıldayan kadın: jane goodall

ilham veren kadın demişken… jane goodall’u bundan yaklaşık 25 sene önce, washington dc’de izlemiştim. nationall mall’da düzenlenen bir etkinlikte konuşmacıydı. o zamanlar birlikte çalıştığım arkadaşım lisa, “jane goodall’ın konuşması var, gelmek ister misin?” demişti, ben “jane goodall da kim?” dediğimde beni bayağı bir eziklemişti 😀 yine de lisa’nın peşine takılıp gitmiştim konuşmasına ve bayılmıştım kadına…

ben onu canlı olarak dinlediğimde jane goodall 66 yaşındaydı; geçtiğimiz hafta, 91 yaşında öldü. birçok insanın dünyevi meselelerden elini çektiği yaşlarda şevkle çalışmaya devam etti; o kadar ki, onun için sadece “aktivist” ya da “bilim insanı” demek eksik kalırdı. o, yaşadığı gezegene âşık bir insandı.

dengin ceyhan, ali ekber çiçek’in haydar haydar türküsünü piyanoyla yorumlamış. şahane olmuş.

katıldım:

feminist buluşmalar: feminist bir yöntem olarak ifşa

kadının insan hakları derneği’nin feminist mekân’da düzenlediği “feminist bir yöntem olarak ifşa” buluşmasının duyurusunu görmüş, içimi çekmiştim. katılmayı nasıl istediysem, istanbul’da geçirdiğimiz iki günden birine denk gelince koşa koşa gittim.

panelin tamamı —katılımcıların yorumları hariç— kih’in youtube sayfasında yayınlanacak sanıyorum; ancak ben yine de aldığım notları kısaca paylaşmak istiyorum. her biri başlı başına yazı konusu olacak derinlikte başlıklar; o yüzden burada sadece başlık olarak bırakıyorum.

• neden mi ifşa ediyoruz? çünkü taleplerimizin hukuk sisteminde karşılığının olmasını istiyoruz.

• her kadın, kendi uğradığı şiddetin ‘bilirkişi’sidir. ifşa edip etmeyeceğine, ne zaman harekete geçeceğine öznenin kendisi karar verir.

• şiddet uygulayanı olduğu kadar, sistemi ifşa etmek de önemli

• failin kim olduğuna değil, fiilin kendisine odaklanmak gerek (özellikle de failin ünlü, sevilen bir figür olduğu durumlarda)

• ifşa bir “araç” olmalı, “amaç” değil.

• ifşa etmeden önce kurum içi şikâyet mekanizmasını devreye sokmak, hukuki süreçte öznenin elini güçlendiriyor.

bu etkinlikten, kadının insan hakları derneği’nin instagram sayfası sayesinde haberdar oldum. takip edilmesini çok isterim; çok güzel buluşmalara vesile oluyorlar.

gezdim:

ağustos başından beri inspera’da bir sergi var: taviloğlu koleksiyonu. bitmesine bir hafta kala ancak görebildim; keşke ece’ler buradayken de gitseymişiz dedim, ece bayılırdı kesin.

zümrüt’le gezdik sergiyi ve çok etkilendik; o kadar ki, resimlerin içine girmekten tek bir fotoğraf çekmek aklıma gelmedi. bodrum’da olanlar 15 ekim’e kadar mutlaka görsün.

sevdim:

substack’ten:

• “influencer mıyım, yazar mı?” “buket uzuner ‘yazı yazan herkes yazardır’ demişti ama benim yazdıklarım sayılır mı?”, “iki kitabım var, evet, ama canım, onlar da kitap mı?” gibi soruları kendine günde yirmi kez soran bir imposter olarak bu yazı özellikle ilgimi çekti: “başımızdaki ‘sosyal medya’ belası mı?”

• the most iconic boob moments in movie history - meme kanseri farkındalık ayı sebebiyle yazılmış, sinemadaki ikonik meme sahnelerini anlatan eğlenceli bir yazı

• the art of waiting — fotoğraf sanatçılarının, tek bir kareyi yakalamak için bazen on yıl beklediğini örnek fotoğraflarla anlatan bir yazı. tam bir “sabreden derviş, muradına ermiş” moment.

• “ekim. ışıkla karanlık arasında. bollukla kıtlık arasında. olanla olacak arasında. takvim ısrar ettiği için değil. borsalar yükselip düştüğü için değil. bizzat toprak başka bir tona geçtiği için. bak yapraklar kıvrıldı, hava keskinleşti, güneşin yayları daha kısa, bulutlar daha kararlı.” — elif key’in ekim. ve dua. yazısından. mevsimlere âşık olan insanlar bana umut veriyor:

ayrıca:

• ünlülere neden güvenmemeliyiz — bu yazıyı okuduğumda, henüz, şarkıcısından oyuncusuna bir sürü insanı, uyuşturucu kullandıkları şüphesiyle “kan ve saç örneği” almak için sabahın köründe evlerinden almamışlardı.
  memleketin başka derdi yokmuş gibi, daha doğrusu, memleketin bir sürü derdi olduğu için, onlarla ilgilenmeyelim diye, göz önündeki insanları —üstelik gözaltı kararı dahi olmadan— kapılarına dayanıp götürmek de mi türkiye yüzyılına dahil, bilmiyorum. zaten de bu yazı, bambaşka bir şeyden bahsediyor:
  “Belki de en acıklı olan, aynı figürlerin kimliğimize ve varoluşumuza dair sembolleri kullanarak para ve ün kazandığı gerçeğine rağmen, bu ilişkinin samimi ve karşılıklı olduğuna dair umudu sürdürmek.”

• gloria steinem’ın, yukarıda bahsettiğim kitabında çevirdiğim bir söz var: “sözüne değer verdiği insanlar tarafından yanlış anlaşılmak, düşmanların tarafından yargılanmaktan çok daha incitir.” editör bu cümleyi böyle mi tutacak yoksa değiştirecek mi bilmiyorum ama bana çok dokunan ve çok gerçek bir tespit bu.
  ağustos sonundaki ifşalardan sonra mine söğüt’ün takındığı tutum bu yüzden çok içime işledi. ve yine bu yüzden, benim gibi hissedenlerin sözlerini okumak iyi geldi:
  ifşanın inkârı, yazının inkârı / mine söğüt’e cevap — “İfşa -cezasızlık hüküm sürerken- benim bir başka kadın olarak bilgi edinme ve korunma hakkımdır. Bir kurumda tacize uğrarsam, bu tacizin olanağı, işler hali olarak kurumu da sorumlu tutma hakkımdır. İfşa bedenin tanıklığıdır. Görme iştahında kamaşan bedenin değil, bedenin kendinde çığlığıdır. İfşanın ahlaki eleştirisi beden politikasının reddidir. İfşa, cezaya rağmen toplumsal ve kurumsal dönüşüm için elzemdir.”

• normal bir ülkede en az bir aya sığacak gündemleri bir günde tüketen bir ülke olduğumuz için başımıza gelenleri unuttuğumuzu düşünüyorum; manifest grubuna yaşatılanlar da bunlardan biri… grup turnesini iptal etti ve konu kapandı mı bilmiyorum ama kadınlara bedenleri üzerinden sopa gösterilmesi kabul edilemez.
  ayşe düzkan, “manifest: feminizm o ayrıntı işte” başlıklı yazısında, erkek egemen düzenin kadınları bedenleri üzerinden denetlemesine karşı çıkarken, bu denetleme araçlarının farklı şekillerde karşımıza çıktığının da farkında olmamız gerektiğini anlatmış:
  “baskının her türüne karşı çıkabiliriz ama baskı göreni sahiplenirken biraz ayrıntılı düşünmemizde yarar var bence. bir yönetim biçimi olarak erkek egemenliği, bugünün laik/dinci siyasal tahterevallisinin dışında, önemli bir bölümü evrensel olan araçlar da kullanıyor; kendi başına çok değerli olmayacak müziği hetero erkekleri mutlu edecek görüntülerle pazarlamak bunlardan biri. ve feministlere düşen o araçları da görmek.”

kapatırken:

deniz oğlumu eskişehir’e yerleştirdik. doğurup büyüttüğüm, geceleri kalkıp üzerine örttüğüm bir insanın şimdi kendi evinde uyuyor olması fikrini henüz kabullenemedim. belki de kabullenilmiyordur, sadece alışılıyordur; çünkü, nasıl yani?!

deniz’i eskişehir’e yerleştirmeden önce istanbul’da buluştuk hep birlikte. ben feminist mekân’daki atölyeye giderken çocuklar da babalarıyla taksim’i gezdiler birlikte… taksim anıtı’nın önünde fotoğraflarını çekmek istedik, çektik de, bariyerlerle. çok kızgınım. bu günler geçecek.

sezonun ilk gökkuşağı iki gün önce kendini gösterdi. ekim serin ama güzel başladı buralarda… bak sobayı yakarım ha, zaten çok özledim.

çok şey biriktirdiğim, ancak bu kadarını paylaşabildiğim bir eylül oldu. ekim’in getireceklerini dingin olmaya çalışan bir merakla bekliyorum…

Give a gift subscription

Dün (14 Ağustos) AKP’nin kuruluş yıldönümüymüş. Adalet ve Kalkınma Partisi adlı, bu ülkenin başına gelen en kötü şey, bundan 24 sene önce dün ortaya çıkmış.

Ben de bundan 49 sene önce bugün (15 Ağustos) doğdum! Hiç olmazsa doğum günümü ülke siyasetinden ayrı değerlendirmek isterdim ama olamadı: Dün akşam yatakta sudoku çözüp bir yandan OnlarTV’de AKP’nin ortaya çıkış hikâyesini dinliyor, bir yandan da kendi geçmişimi düşünüyordum: AKP ortaya çıkarken, AKP iktidara geldiğinde, AKP bir türlü iktidardan gitmediğinde ben ne yapıyordum?

O günden bugüne, sevgilisiyle birlikte olabilmek için evlenip Amerika’ya giden genç bir kadından, kucağında bebeğiyle ülkesine dönen; ardından iki çocuğunu daha AKP Türkiyesi’ne doğuran ve bugün üç çocuğunun geleceğini AKP’nin elinden kurtarmak isteyen bir kadına dönüştüm.

Bu yıllar boyunca AKP’ye hiç oy vermedim; önce refleks olarak, sonra bilinçli bir tercihle hep karşısında durdum. Bir yandan yaşım ilerleyip, bir yandan politik bilincim sınıf, etnisite gibi boyutlarla genişledikçe benim için başka türlüsünün mümkün olamayacağını iyice anladım.

Yeni yaşıma, geride bıraktığım sene içinde kurtulduğum ağırlıkların sayesinde hafiflemiş olarak giriyorum, yalan yok. Öte yandan, ülkenin kokuşmuş gündemi doğum günlerimizi bile esir alırken, hayata dair küçük, güzel, hafif anları biriktirme ihtiyacını daha da önemsiyorum. O yüzden, bu kısa sayıda izlediklerim, dinlediklerim, gördüklerim ve aklımda kalanlarla birlikte, biraz da moral depolamak niyetindeyim.

Başıbozuklar Kitap Kulübü gibi, Okudukça ve Biriktirdiklerim bültenleri de, Başıbozuklar Destekçileri için hazırladığım özel içerikler. Eğer destekçi değilseniz ve daha önce ücretli bir içeriğime erişmediyseniz, aşağıdaki yazıyı bir kereliğine görüntüleyebilirsiniz. Yazılarımın tamamına erişmek, aynı zamanda bu platformun bağımsız ve sürdürülebilir olmasına katkıda bulunmak isterseniz siz de Destekçi olabilirsiniz:

Destekçi ol

Read more

Steinem’ın kitabından, kendimden geçercesine keyif alarak çevirdiğim sözlerinden biri bu. Tabii ki önü ve arkası da var —orası kitaba kalsın— ama özetle yazar burada şunu demek istiyor: Günlük hayatınızda irili ufaklı kararlar alırken, çocukluğunuzdan bu yana devam ettirdiğiniz tutumların etkisi altında olabileceğinizi aklınızda tutun.

Ben de öyle yapmaya gayret ediyorum. Bu platformu Başıbozuklar olarak yeniden yapılandırırken kendime karşı daha gerçekçi ve hakkaniyetli olma sözü verdim. Neticede, tek kişilik bir kadro olarak yapmak istediklerimi yapmak istiyorsam kendime karşı daha insaflı olmayı öğrenmem şart. Bu, aynı zamanda beni daha disiplinli ve programlı olmaya da zorluyor ve bundan memnunum.

Ezcümle, Biriktirdiklerim’i aylık bir bülten olarak toparlamak hem benim açımdan, hem de okuyan açısından daha kolay olacak diye düşünüyorum. Ben yazarım, okuyan da ay boyunca döndüre döndüre okur — ya da okumaz; artık orası onun bileceği iş.

Kitap paylaşımlarının kendine ait bir alanı hak ettiğini düşünüyorum. Bu yüzden onları aylık Okudukça bültenimde topluyorum. Buraya ise izlediklerim, dinlediklerim, sevdiklerim/sevmediklerim, gittiklerim/gördüklerim, denediklerim/vazgeçtiklerim, kafama taktıklarım ve aklıma getirdiklerimi…saklıyorum.

İZLEDİM:

Bu aralar YouTube’daki geçmişime bakan birileri pek de ilginç bir insan olmadığımı düşünebilir. Özellikle de AKP’nin CHP üzerinden bütün bir ülkeyi baskı altına aldığı 19 Mart’tan bu yana Türkiye siyasetine dair programlar dışında izlediğim tek şey, New York Belediye Başkan Adayı Zohran Mamdani’nin Manhattan Adasını boydan boya yürümesi olmuş.

Kibar Feyzo

Bir diğeri de Kibar Feyzo oldu. Arzu Film’in eski Yeşilçam filmlerini HD kalitesinde yayınladığı kanalını keşfetmiş Doğan; çocuklarla birlikte izledik.

Küfür gırla, cinsel imalar desen had safhada; evde sadece 9 yaş olsaydı onunla izlemezdik belki; ama öncü bir 15 yaş ile birlikte bol bol konuşacak malzeme verdi bize: feodal düzen, kadınların mal gibi alınıp satılması, sendikalaşma, şehirleşme… Nostalji kokusu da cabası.

Bye Bye Tiberias

Bu belgesel filmi aylar önce İstanbul’a gittiğimde izlemiştim; Ayça izletmişti. Zaten nerede böyle güzel yapımlar var, o getirir koyar önüme…

Succession dizisindeki Marcia Roy karakteriyle tanıdığım Hiam Abbas’ın, 20’li yaşlarında oyuncu olma hayaliyle Filistin köyünü bırakıp Avrupa’ya gidişini, 30 yıl sonra kızının gözüyle yeniden ziyaret ediyor bu yapım.

Lina Soulem’in, annesinin kökenlerine doğru yaptığı bu yolculuk, Filistinli kadınların dört neslini odağına alarak, hem bireysel hem de toplumsal hafızayı gözler önüne seriyor. Modern çekimlerin, Hiam Abbas’ın gençliğini, Lina Soulem’in de çocukluğunu içeren 90’lardan kalma ev videoları ve 1948 öncesi arşiv görüntülerinin iç içe geçtiği bu bol ödüllü şaheser bir hafıza çalışması olmasının yanı sıra hem bir anne-kız ilişkisine bakış, hem de sessiz sedasız işleyen bir göç ve aidiyet hikâyesi.

Özellikle bellek, kimlik ve aile öyküleriyle ilgilenenlere dokunacağını düşünüyorum; benim için öyle oldu. Ve sonunda aklımda, kalbimde şu kaldı: “Ya kalıntılar da yok olursa?..”

Sevdim:

Fatmagül Berktay’ın Corpus Dergi’deki şu yazısını okumalara doyamadım.

Özgürlüğün korunması, “ben apolitiğim” mazeretiyle politikadan kaçmak nafile çabasıyla değil, bilinçli bir biçimde politik eylemde bulunmakla mümkün. Eski Yunanlar politikayla uğraşmak istemeyip sadece kendi işine gücüne, küçük çıkarlarına bakmak isteyenlere boşuna “idiotes” demezlerdi. Kolektif yaşama yayılmış olan karmaşık iktidar ağına etkin bir biçimde katılmak için, sadece kamusal değil bireysel yaşamlarımıza da yön veren ortak kararların alınmasında etkin olmak için elimizde politikadan başka bir araç yok ve bu siyaset bezirgânlarının eline bırakılacak bir şey değil.

Demek ki neymiş? “Ay ben politikayla uğraşamam, vay ben sadece kendi işime bakarım” diyerek, ülke tam anlamıyla yanarken tarananlara sadece deli değil, “idiot” (salak) denirmiş. Ben demiyorum, Fatmagül Hoca bile demiyo, Eski Yunanlar dermiş bunu…

Birgün’deki şu film eleştirisini okuyunca henüz seyretmediğim -ve hiçbir zaman seyredemeyeceğim- ne kadar çok film olduğuna hayıflandım: Çifte Tazminat: Erkeklik Krizi ve Şeytanlaştırılan Kadın - Tuğçe Madayanti Şen

Şu yazıları sevdim:

Substack’ten:

• Teomanlamama az kaldı! Doktorum nerde? - Sona Ertekin

• Eğer Bu Feminizmse, Ben Değilim - Nerden Bakarsan

• Dağ ve Yeni Kapı - Sepin Sinanlıoğlu

• “Cillop” Olmayan Kadınlara Yer Yok - Nihal Candan ve Beden Zorbalığı - Marşmelov

• My Life Drastically Improved When I Started Interrupting Men - Arial Jade, Yardsale Buddha

• Why Perimenopause May Be the Most Powerful Pivot Point in a Woman’s Health - Dr. Mary Claire Haver

• To Donald Trump: An American Black Hole - Brandon North, The Speculative Nonfictionist

• The new Lilo & Stitch movie is evil propaganda - What’s on Margo’s Mind

Ayrıca:

• Kültürel hegemonya ve karşı bellek meselesi - Dilara İlbuğa Yıldırım, vesvesaire

• Kırılgan sağlamlık ve inkâr - Meral Sözen, Bianet

• Çocuğunuzla ‘alışılmadık’ bir yaz geçirin - Mine Göl-Güven, Evrensel

• Gazze’ye Yolculuk: Bir direnişin sembolik anlamı - Müge İplikçi, Medyascope

• (Infinite) Jest Oldu: Bitmeyen bir kitabın biteyazan çevirisi üzerine - Can Kantarcı, Vesvesaire

Denedim:

Merve Özkorkmaz’ı, 6 Şubat depreminin ardından yaptığı paylaşımlarla tanıdım. Sonradan Otama Kırkpınar markasını da Instagram’da da takibe aldım ve o günden beri eğlenerek, öğrenerek, takdir ederek takip ediyorum.

Yaptığı işi çok sevdiği belli olan birisi Merve. Daha önce hiç alışveriş yapmamıştım ancak ürünlerini, dahası, üretim süreçlerini öyle şevkle paylaşıyor ki, denemek istiyordum. Saski isimli su bazlı kremini satın aldım; kışın çocukların elleri çok kuruyor ve market kozmetiği kullanmak istemiyorum onlara… Ama o kadar güzel kokan ve hafif bir krem ki, kıyıp kendime de kullanıyorum

Geçen ay bir kutu göndermiş Merve, içinde sabundan katı şampuana, maskeden Heidi allık ve ruja bir sürü ürünün olduğu… Maske dışında hepsini denedim ve çoğunu gündelik kullanıyorum. Özellikle Barikat ve Bed and Breakfast güneş kremlerine ba-yıl-dım. Doğal ürünler arayışındaysanız, ürünlerine ve üretme sürecine âşık olduğu belli olan bu kadının ürettiklerini denemenizi kalpten tavsiye ederim: Otama Kırkpınar

Tanıyan bilir ama yine de not olarak eklemek isterim: Bu, para ya da ürün karşılığı yaptığım bir reklam değil (öyle olsa belirtirdim); severek takip ettiğim, ürünlerini hem satın alarak, hem de hediye olarak denediğim bir girişimci markayı naçizane görünür kılma çabası.

Gezdim Gördüm:

Malumunuz, Türkiye ekonomisi bu aralar gezip görmeye çok fazla imkân vermiyor. Tatil yapmaya Yunanistan’a giden bir arkadaşım “Ben Türkiye’de tatil yapacak kadar zengin değilim” demişti; Türkiye’de üç günlük bir tatile Yunanistan’da sekiz günlük tatili sığdırdığını söyleyince ne demek istediğini çok iyi anladım.

Art Melek & Bodrum Atölye Buluşmaları

Bodrum’da yaşıyor olmasaydık biz de Bodrum’da tatil yapacak kadar zengin olmazdık; neyse ki sadece deniz ve kum değil, insanı doyuran sanatsal ve kültürel etkinlikler de var. Art Melek’in beş yıldır Haziran sonunda düzenlediği Bodrum Atölye Buluşmaları bunlardan biri.

Ben bu yazıyı yazdığım an itibarıyla atölye buluşmaları geride kaldı ancak “Anlat Bana” sergisi 15 Temmuz’a kadar Inspera’da devam ediyor. Bodrum’da olan ya da yolunu düşürebilenlere kalpten tavsiye ederim. Önümüzdeki yaz Bodrum’a gelmeyi düşünüyorsanız, programınızı bu buluşmalara göre yapmaya değer…

Tanrım Pardon Der Misin?

REDD grubunun kurucularından Doğan Duru’nun şiir kitabı çıkmış: “Tanrım Pardon Der Misin?” Filbahri Meyhane’de, Özgür Mumcu’nun ağırladığı bir söyleşide tanıtımı yapıldı.

Çok kalabalık bir etkinlikti, bizim katılımımız da son anda netleşti. Öyle olunca masamızı, Mumcular’dan gelen iki Doğan Duru hayranıyla paylaştık; daha doğrusu sahneyi rahat görebilmek için masalarımızı birleştirdik. İyi ki öyle yapmışız, sohbetlerine doyamadık!

Derya oğlum OnlarTV ekibini çok iyi biliyor; genellikle tam yatmadan önce programın başına denk geliyor. Eh, gecenin başında Barış Terkoğlu’nu görünce, ünlü insanları rahatsız etme çekincemi bir kenara atıp fotoğraf çektirmek zorundaydım. Bu fotoğraftan birkaç gün önce ekranında göremediği Timur Soykan için “tutuklandı mı?” diye sormuştu Derya. Soykan o sırada ödül almaya gittiği için ekranda değildi; ancak bu sabah itibarıyla gözaltında! #TimurSoykanıSerbestBırakın #TümSiyasiTutsaklaraÖzgürlük!

Kapatırken:

Gloria Steinem’ın kitabını çeviriyorum ya bu aralar, onunla ilgili karşıma çıkan ne varsa izlemeye çalışıyorum bir yandan. Geçen hafta gösterime giren Dear Ms. - A Revolution in Print belgeseli radarımda; ama kapanışı bundan dokuz sene önce katıldığı bir söyleşide söylediği bir sözle yapmak istiyorum.

Trump’ın birinci dönemi sırasında çekilen bu söyleşide gelen sorulardan birine şöyle yanıt veriyor Steinem:

Kötü haber şu ki… eh, kötü haberin ne olduğunu hepimiz biliyoruz.

Ama iyi haber de şu: hepimiz uyandık.

Ben bu ay böyle biriktirdim. Yorumlarda paylaşmak isterseniz, sizin biriktirdiklerinizden de haberdar olmak isterim.

Memleket, dünya yangın yeri... Neyse ki bir yandan da yazıyor, düşünüyor, izliyor, biriktiriyoruz.

İyi ki öyle yapıyoruz.

Leave a comment

• Bir okurum, bir arkadaşına Substack’ime üyelik hediye etmiş. Kendisi yazılarımı okumuş, beğenmiş, üye olmuş, yetinmemiş bir başkası da okusun diye ona hediye etmiş! Heyecandan zıpladım!

• Geçtiğimiz 8 Mart’ta, Bodrum Bahçeşehir Koleji’nin kadın çalışanlarıyla bir araya geldik. Cuma günüydü, sadece gün…

Read more

Oluyo bana öyle… Başıma bi şey geldiğinde, mesela covid olduğumda, ya da belimi sakatladığımda veya işte ameliyat olduğumda, hemen ayaklanıcam sanıyorum. Çünkü neden ayaklanmayayım? Çünkü oturmaya mı geldik dünyaya?

Bu satırları yazdığım an itibarıyla meme küçültme ameliyatımın üzerinden üç hafta ve iki gün geçti. Özellikle de İstanbul’da geçirdiğim ilk iki hafta o kadar prenseslik yaptım ki, bu kadar olur! “Doğumda bu kadar iyi bakılmamıştım” dersem annemin alınmayacağını biliyorum çünkü o zaman da çok iyi bakılmıştım ama o zaman benim de bakım vermem gereken birileri vardı. Bu kez -çok şükür ki gerekli de olsa keyfi bir ameliyat olduğundan- sadece bakıldım.

Ve dinlendim. Ve okudum. Ve izledim. Ve dinledim. Bir sürü şeyi hem de…

Kutlu 8 Mart haftasının anlam ve önemi sebebiyle bu haftaya yakıştırdığım içerikleri- birkaç yazımı da aralara serpiştirerek- aşağıda derledim. Gerçi bize hep 8 Mart!

OKUDUM:

» Kadın Olmak Yaşamak Yazmak

Bu hafta, 8 Mart’a yaklaşırken, Fatmagül (Berktay) Hoca’nın defalarca okuduğum Kadın Olmak Yaşamak Yazmak kitabını yeniden elime aldım.

“Elinizdeki kitapta yer alan yazıların 1982 ile 1989 yılları arasında, yani feminizmi keşfettiğim ve hem kendi kendimin, hem de yeni bir “dilbilgisi”nin peşine düştüğüm dönemde yazılmış olması tesadüf değil”

diyor hoca kitabında… Fatmagül Berktay’ın “kendi feminizmini keşfetmesi”ni okumak çok değişik gelmişti bana, sanki o -ve onun gibi feminist duayenler- hep feminist olmuşlar gibi gelirdi… Öyle olmadığını bilmek bana güç vermiş ve kendimi feminist olarak adlandırmam konusunda bana cesaret vermişti.

İlk baskısı 1991’de yapılan bu kitap, hem o dönem kadınlara ışık tutan -ve çoğu bugün de geçerli olan- edebiyat ve sanat eserlerini tanımak, hem de kadınların feminizm yolculuğuna tanık olmak açısından çok önemli bence… Başıbozuklar Kitap Kulübü’nün önümüzdeki eylül ayında başlayacak üçüncü sezonunda bu kitabı da konuşmaya niyetliyim. Hem belki Fatmagül Hoca da gelir, ne güzel olur!

Fatmagül Berktay demişken, kendisinin moderatör, feminist akademisyenler Senem Timuroğlu ve Feryal Saygılıgil’in de konuşmacı olacakları, Bahar Gökpınar’ın aynı adlı kitabından yola çıkan şu buluşmayı kaçırmayacağım için ayrıca mutluyum! Aynı mutlulukla meraklılarına duyururum:

» Bir Buyumuz Eksikti: ‘Yorumsama’ Yükü

“Erkekler, kadın partnerlerinin duygularını, arzularını, niyetlerini ve motivasyonlarını  yorumlamasından ve ilişkilerinin sağlığının düzenli olarak değerlendirilmesinden -çoğu zaman farkında dahi olmadan- faydalanırlar. Bu, mutlaka bilinçli olarak gerçekleşmeyebilir ya da herhangi bir kötü niyet içermeyebilir. Ama herkesin kanıksadığı bir şeydir bu…

Evet, nurtopu gibi bir yükümüz daha oldu: “hermeneutic labor” - “yorumsama yükü.” “Duygusal yük”ten farklı olarak -ya da ona ek olarak- kadınların daha da içselleştirdiği bir duyguymuş bu. Mesela partnerimizin dertlerini dinlemek duygusal yük iken, onun dertlerine verdiğimiz yanıtların yeterliliğini sorgulamak, “acaba ona yeterince yardımcı olabildim mi?” diye düşünmek yorumsama yükü imiş.

Bu, sadece heteroseksüel ilişkilerde mi böyle yoksa ikili ilişkilerin hepsinde mi geçerli bilmiyorum ama cidden yeter ya! Biz daha zihinsel/duygusal yük kavramlarını yeni öğrenmiştik, bu biraz fazla olmadı mı? Örtmenim sınavda çıkıcak mı bu konu?

(Çalışmak isteyenler için yazının orijinali aşağıda):

The Noösphere

Why Women Pay the Price for Caring for and Understanding Men

The Noösphere is an entirely reader-supported publication that brings the latest social sciences research into frequently overlooked topics. If you read it every week …

Read more

2 years ago · 2813 likes · 228 comments · Katie Jgln

» Neden mi ‘Erkekler Günü’ yok?

“Neden Kadınlar Günü var da Erkekler Günü yok?” diye sormuştu oğlum. 8 yaşındaki bir çocuğun baktığı yerden anlaşılır bir soru… Rayka’nın (Kumru) Nasıl Konuşurum bültenleri, bu ve benzeri merakları tatmin etmek isteyenlere rehber oluyor:

nasıl konuşurum?

Feminizm hakkında nasıl konuşurum?

Bir aile büyüğümün iki erkek kardeşimle oturduğumuz masadan kalktığımızda bulaşıkları yıkamamı beklemesi hiç feminist bir hareket değildi. Bunu 15 yaşımda çok net görebilmiş, ses çıkartabilmiştim. He, bulaşıkları yine ben yıkamıştım o ayrı… Ama bir şey diyebilmiştim. Bu o gün için yeterli hissettirmese de, bir zaferdi…

Read more

2 years ago · 18 likes · Rayka Kumru

DİNLEDİM:

» “Feminizm Bir Özgürlük Hareketidir”

Aksu Bora’nın, Apaçık Radyo’daki Açık Bilinç programındaki konuşmasını, bu ara kendini kötümser hisseden ama umudu da elden yitirmeyen umutlu kötümserlere tavsiye ederim:

» Öfkeli Kadınlar Hepimizin Yaşamını Değiştirebilir

8 Mart deyince kadın öfkesinden bahsetmemek olmaz. Deniz Yüce Başarır’la Harriet Lerner’ın Öfke Dansı kitabına dair sohbetimizi dinlemediyseniz dinlemenizi çok isterim. İsteyenin bir yüzü!

İZLEDİM:

» Bu Kalabalığı Hatırla

Kadının İnsan Hakları Derneği’nin hazırladığı Bu Kalabalığı Hatırla belgeseli, kendini umutsuz hisseden feministler için ilaç niteliğinde…

Üç bölüm halinde hazırlanan belgeselin birinci bölümünde İstanbul Sözleşmesi’ne giden yol anlatılıyor. Evet, Türkiye, sözleşmeden bir gecelik bir cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle tek taraflı olarak çıktı, ancak sözleşmenin uzantısı olan ve ikinci bölümde anlatılan 6284 no’lu kanun hâlâ orada duruyor. Medeni Kanun ve Türk Ceza Kanunu Kampanyaları’nın anlatıldığı üçüncü ve son bölüm ise kanun düzenlemelerinin -henüz gidecek yol olmasına rağmen- nereden nereye geldiğini anlatıyor.

Pınar İlkkaracan, Hülya Gülbahar, Şenal Sarıhan ve (üç haftadır tutuklu olan!) Yıldız Tar’ın da aralarında olduğu aktivistlerin katılımlarıyla zenginleşen bu belgesel, bugünlere tesadüfen gelmediğimizi, ve evet, her ne kadar umutsuz olmak için çok fazla sebebimiz olsa da, bunun aksinin de geçerli olduğunu ortaya koyuyor. Kaldı ki, sırf yıllarını kadın ve LGBTİ+ mücadelesine vermiş feministlerin emeklerine saygıdan bile dobarlanıp gendimizi bıragmamız gerek…

Kapatırken…

Bodrum Kadın Platformu’nun düzenlediği “BODRUM; Toplumsal Cinsiyet Çalışmalarında NEREDE?” başlıklı paneli izledim geçtiğimiz hafta… İstanbul’dan döndüğümden beri evden birkaç çıkışımın ilkiydi.

Ekmek ve Gül yazarı Fulya Alikoç’un sunumu, kadın hareketinin ısrarlı talepleri doğrultusunda 1970’li yıllardan bu yana alınan onca karara, yapılan onca uluslararası sözleşmeye, holdinglerin imza attığı “Kadınları Güçlendirme İlkeleri”ne (WEP) rağmen bu toplumsal cinsiyet alanında tam eşitliğe henüz 136 yıl, bir diğer deyişle 5 nesil olduğunu ortaya koyuyordu. Ve bu, dünya ortalamasına dair bir öngörüydü; her iki erkekten birine rağmen her beş kadından sadece birinin kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda olduğu Türkiye’de 6-7 nesil geçmesi bekleniyordu.

Ama o günden aklımda en çok, konuşmasına “Övünmek gibi olmasın ama feministim” diye başlayan Ayşe Düzkan’ın sözleri kaldı: “Kadınlar sadece eşitlik istemiyorlar. Özgürlük ve mutluluk da istiyorlar.”

Aksu Bora, yukarıda paylaştığım konuşmasında, her ne kadar iyimser olmasa da “bundan 100 sene sonra feminizme ihtiyaç duymadığımız bir dünya olmasını dilediğini” söylüyordu.

Benim de benzer bir dileğim var. Okur buluşmalarında, kitabımı küçük yaştaki kızına imzalamamı isteyenler olduğunda, o çocuklara karşı biraz mahçup bir hisle şunun gibi bir şey yazıyorum: “Dilerim bu kitapta yazılanları okuduğunda (her şey o kadar değişmiş olur ki) anlattıklarım sana çok saçma gelir.”

Feminizme ihtiyaç duymadığımız, eşit, özgür ve mutlu yarınlara…

#İstanbulSözleşmesiYaşatır
#İstanbulSözleşmesiBizim

Subscribe now

Hafta başında annem elini maket bıçağıyla kesti. Ama nasıl bir kesmek, sanırsın kendi canına kast etmiş, öyle bir kan revan… Çığlıklar, yardım çığlıkları… Doğan’la karga tulumba annemi arabaya yükleyip acile gittik. Sonuç: Yedi dikiş.

Kıtır hastalandı. Kıtır’ın bize en rahat gelen yanı -ve aslında Doğan’ın eve girmesine ikna olmasın…

Read more

En son ne zaman girdiğimi hatırlamıyorum Facebook’a; şifremi de hatırlamıyordum zaten, birtakım tesadüfler sonucunda buluverdim. Bir de ne göreyim, herkes orada??Milletin çoluğu çocuğu büyümüş, ü…

Read more

Bu dünya, cennet olmaya inatla direnir.
- Wilhelm Schmid, Mutsuz Olmak

Çok üzgünüm. Ağlamaklıyım.

Yorgunum. Yılgınım. Bıkkınım.

Bunun son olmayacağını bildiğim için, çaresizim.

Çok endişeliyim. Korkuyorum. Başıma gelebilecekleri, sevdiklerimin başına gelebilecekleri düşündükçe -ve hayal dahi edemeyeceğimi fark ettikçe- daha da korkuyorum.

Bilmiyorum. Ne o…

Read more

Onu gören öteki de diyo ki arkadaşlarının hepsi karne hediyesi alıyormuş, biz neden almıyormuşuz?

Bi’ kere hepsi falan karne hediyes…

Read more

Read more

Üç senedir böyle bir talebi oluyor evladımın. Diğ…

Read more

Read more

Read more

Bekâr demiyorum; çünkü medeni halim de, duygusal halim de evli. Ama eşimin iş durumundan yalnızım.

Bunun zor tarafları var, hatta ağırlıkta. Ama kolay ve eğlenceli tarafları da var. Karışık duygular yani… Ne demiştik? Duygular cetvelle çizilmez.

Doğan’ın burada, evde olduğu nadir günlerden birinde, bulaşık …

Read more

Gerçekten o kadar yoruldum ve sıkıldım ki hafta içi her sabah “geç kalıyoruuuuuz/hadiiii/geç kaldııııık…” demekten!

Bu yetmezmiş gibi son zamanlarda kendimi hafta sonu da ‘hadi’ derken bulunca, “işte orada dur” dedim.

Arkadaşım! Okul bi zorunluluk… Senin okula gitmemek gibi bi şansın olmadığı gibi, benim de seni okula göndermemek gibi bi şansım yok. O okula gidilecek!

Ama hafta sonları, senin talep ettiğin, üstelik ÜZERİNE PARA VERDİĞİMİZ spora gitmen için sana ‘hadi’ demeyeceğim ben!

Hafta içi de demeyeceğim, hadi bakalım!

Ben neden başkalarını, gitmediğim bir okula yetiştirmek için acele ediyorum ya?! Ben zamanında okula gittim! Ben öğrenci oldum! Sıramı savdım ben!

Ben unumu elemiş, eleğimi asmışım… Benim okul hayatım bitmiş, defterimi dürmüş, bi kenara koymuşum. Neden her sabah iki ayağım bir pabuca giriyor benim?! Gitmediğim okullara yetişmek zorunda bırakılmak istemiyorum ben ya!

Ya bırak alla’sen…

OKUMALIK:

» Annelikten Pişman Olmak

Girişteki serzenişimden sonra manidar olmasını göze alarak, müstesna bir kitaptan bahseceğim bu hafta.

Sosyolog Orna Donath’ın, anne oldukları için pişman olan 23 kadınla yaptığı söyleşileri ve yorumlarını içeren Annelikten Pişman Olmak, annelik üzerine okuduğum en cesur üç kitaptan biri olarak Elisabeth Badinter’ın kitaplarının1 yanında yerini aldı. Yazarın, İsrail gibi anneliğin “kadının biyolojik kaderi” olarak görüldüğü bir ülkede “gönüllü çocuksuzluğu” tercih etmiş bir kadın olmasının da haber değeri var bence.

25 Aralık’ta Başıbozuklar Kitap Kulübü’nde okuyacağız bu kitabı… Anne olduğu için pişman olan-olmayan, anne olmak istemeyen ama pişman olmaktan korkan/pişman olmakla korkutulan, gönüllü çocuksuzluğu tercih eden ve bundan dolayı baskı gören, kısacası anneliğe dair ikircikli duyguları bir arada taşıyan her kadının katılmasını isterim.

(Başıbozuklar Kitap Kulübü’nün bütün buluşmalarında olduğu gibi, öğrencilere ve bekâr annelere sınırlı sayıda ücretsiz kontenjan ayırıyorum. Bu kitap için henüz kontenjanım var, faydalanmak için yazabilirsiniz: blogcuanne@gmail.com)

» Köpek Adam

Bundan 10 sene önce “Kaptan Düşükdon’un Maceraları” ile girmişti evimize Dav Pilkey. “Çişli kakalı” şakalar yapan 8+ yaş grubunu gülmekten kırıp geçiren çizgi romanlardı bunlar…

Ardından Köpek Adam geldi. Ve şimdi, neredeyse tüm serinin Türkçeleşmiş olmasıyla birlikte, evimizin baş köşesine oturdu köpek adam.

Bundan 10 sene önce, en büyük oğlumun ilkokulda olduğu yaşlarda, bazı öğretmenler bu ve benzeri çizgi romanları ciddiye almıyor ve okunmasını önermeyebiliyorlardı. Oysa ben bu tür kitapların tam tersi, okuma zevkine katkıda bulunduğunu düşünüyorum. Okumayı öğrenmeleriyle birlikte resimli kitapları bırakıp düz metine geçmesi beklenen çocuklar için tutunabilecekleri, üstelik de aşırı komik bir dal bence bu kitaplar… Ve yetişkinlerin bu kaygılarını duyduğundan mı bilmem, “Pirelerin Tanrısı” (Sineklerin Tanrısı), “İki Kediciğin Hikâyesi” (İki Şehrin Hikâyesi) gibi başlıklarla klasik edebiyata da göndermeler yapmış bu serisinde Dav Pilkey. Kitap fuarındaki en büyük yatırımı bu seriye yaptık bu sene…

» Verilerin Ötesindeki Gerçeklik

Türkiye, tarihinin en büyük eğitim krizinden geçiyor. İnanmayan Eğitim Reformu’nun hazırladığı 2024 Eğitim İzleme Raporu’na baksın.

Eğitim dışında olan 1 buçuk milyonun üzerinde çocukla son üç yılın en kötü okulsuzlaşma oranları, okul öncesinde geriye gidişin yaşandığı, “tasarruf tedbirleri” adı altında okulların pislikten kırıldığı, taşımalı eğitim mesafesinin daraltılmasının ardından çocukların okula ulaşamadığı bir dönem… Gerçekten, GERÇEKTEN çok kötü ve çok, çok üzücü…

DİNLEMELİK:

» Öyle Olunca Böyle Oluyor

Bundan bir süre önce (tam olarak iki yaz önce) Ayşegül Kuyumcu Türker, Wand Network için bir podcast yapma fikriyle kapımı çalmıştı. Olur muydu olmaz mıydı, vay sınav senesiydi, ben zaten kendime zor yeterimdi falan derken, geçtiğimiz Eylül ayında masaya oturduk.

Podcast kaydetmek üzere girdiğimiz stüdyoda bir de baktık ki ay resmen YouTube videosu da çekmişiz! İki şehir ve altı çocuğa yayılan hayatımızı bir kenara bırakıp buluşabildiğimize ne kadar şaşırdıysak, kendimize geldiğimizde birkaç bölüm geride kalmıştı… Eh, acemiliklerimiz de sevdaya dahil! Spotify ve başka bir sürü yerde yayındayız:

İZLEMELİK:

» “Bütün kadınlar cadıdır”

Mubi’de 22 Kasım’da gösterime giren Cadılar filmini izledim. Bu bültenin tamamlamak istediğim son halkasıydı, gönderime hazırlamak için filmi bitirmeyi bekliyordum.

Çok etkilendim. Anlatılanlardan daha da çok, anlatılanların anlatılmış olmasından…

Film, “kadınların doğum sonrası ruh sağlığı ile, Batı toplumu ve popüler kültüründe cadıların temsili arasındaki bağları” ortaya koymak üzere yola çıkıyor. İngiliz yönetmen Elisabeth Sankey’nin, kendi doğum sonrası depresyon tecrübesini merkeze alarak hikâyeleştirdiği bir buçuk saatlik bu belgesel, sadece 15 ve 16. yüzyıllarda İngiltere ve Amerika’da cadılıkla suçlanarak öldürülen 50 binden fazla kadının değil, ataerkil tıbbın devreye girmesiyle bilgeliği elinden alınan kim bilir kaç şifacı kadının da itibarını geri verme çabası aynı zamanda bence…

(Bu filmi, Mubi’nin önizleme daveti üzerine seyrettim. Davetleri için teşekkür ederim)

» Neden kadınlar True Crime seyrediyor?

New York Times yazarlarından Jessica Grose en son yazısında, True-Crime belgeselleri seyretmenin kadınlara iyi geldiğini anlatıyor: True Crime belgesellerinin de, podcast’lerin de büyük bir bölümü (neredeyse %80’i) kadın dinleyici/izleyicilermiş. Bunun sebebi de, “kadınların, erkeklerden fiziksel olarak daha güçsüz olmaları sebebiyle kendilerini daha fazla tehdit altında hissetmeleri ve bu tür programları izledikçe/dinledikçe o suçlu kafasını daha iyi anlayabileceklerini” düşünmeleriymiş. Ayrıca başı sonu belli olan, dahil olan tüm yetkili ve sorumluların, mağdurlar ve aileleriyle bağ kuran tavırlarını görmek de iyi geliyormuş.

Ben normalde True Crime izlemem; ancak bu yazı, True Crime belgesellerinin ne kadar sürükleyici -ve tuhaf biçimde rahatlatıcı!- olabileceğine dair Ayça’yla yaptığımız bir konuşmanın üzerine geldi… Önce yazıyı okumaya başladım; sonra bir de baktım Netflix’te Cathy Terkanian ile birlikte yıllar önce kaybolan kızını arıyorum! Bitirdiğimde, True Crime’ın izlemeyi tercih ettiğim bir tür olmadığını yeniden hatırlamıştım.

SAÇMALARDAN SEÇMELER:

» Yılın geri kalanına bedava çalışarak devam ediyoruz.

20 Kasım 2024, İngiltere’de “Equal Pay Day” (Eşit Ücret Günü) olarak ilan edilmiş. Bu, şu anlama geliyormuş: Kadınlar ve erkeklerin arasındaki -toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden kaynaklanan- ücret farkı, bugün itibarıyla devreye giriyor; erkekler yıl sonuna kadar para kazanmaya devam ederlerken, kadınlar 20 Kasım’dan yılın son günü olan 31 Aralık’a kadar adeta ücretsiz çalışıyormuş. Ayrıntılar burada (İngilizce).

» Nazar etme ne olur, çalış senin de olur

“Tradwife’ların Kraliçesi” denilen Ballerina Farm hesabının, biri “Kreatif Direktör” olmak üzere 33 tam zamanlı çalışanı varmış. Şu yazıda okudum. Aslında yazı çok daha kapsamlı ve derin (Trump’a oy veren muhafazakar kadınların mağdur olarak görülmelerinin bir yanılgı olduğunu anlatıyor) ama aklımda “biri Kreatif Direktör olmak üzere 33 çalışan” kısmı kaldı sadece…

» Bilmemek ayıp değil. Yoksa ayıp mı?

Muazzez İlmiye Çığ’ın geçmişindeki karanlıkları, 12 Eylül tutuklularının dahil olduğu tıbbi deneyleri, ölümünün ardından öğrenenlerdenseniz yalnız değilsiniz. Apolitik olarak büyütülmüş, küçüklüğünde herkesi kendi gibi zanneden biri olabilirsiniz sadece. Bir arkadaşım öyleymiş…

KEYİFLİK:

» Bazı Benzetmeler Çok Güzel

Ben voleybolu oldum olası sevdim; daha doğrusu, basketbola seçilemeyip voleybola seçildikten sonra, üniversitede bırakana kadar çok sevdim. Hâlâ da çok seviyorum; hele de milli maçları kesinlikle kaçırmıyorum, hatta Pazar günü söylendiği gibi aşırı fırtına olmazsa Bodrumspor Voleybol’un maçına gitmeye çalışacağım.

Voleybola düşkünlüğümün, çok istememe rağmen bu alanda bir kariyer yapmış olamamaktan olduğunu düşünürdüm hep ama bu hafta gördüğüm bir paylaşım bana bambaşka şeyler hissettirdi:

Böylelikle bu hafta Biriktirdiklerim’in de sonuna geldik.

Herkes kendine iyi baksın.

Subscribe now

10 Kasım aynı zamanda İstanbul Kitap Fuarı’nın da son günüydü; ve bizim gibi ara tatili fırsat bilip İstanbul’a giden bir başka sonradan-olma-Bodrumlu arkadaşım Zümrüt’ün gaza getirmesiyle, İstanbul’a iner inmez soluğu TÜYAP’ta aldık. (Aslında tam olarak öyle olmadı çünkü …

Read more